Człowiek-budzik - wymarłe zawody

Szedł po miasteczku i pukał kijem w szybę sypialni - człowiek-budzik. 

Miejski budzik - porder

Człowiek-budzik - porder

Na budzik nie stać było wszystkich, zresztą kiedyś i budzików nie było. Za to było dużo biednych ludzi którzy imali się każdej pracy aby na życie zarobić. Do takich zawodów należał budzik miejski - de porder po holendersku.

Słowo porren znaczy dźgać lub szturgać (ned.  stoot, duw, steek) czyli dosłownie porder znaczy dźgacz a może lepiej "poranny szturgacz".

Człowiek- budzik miał swoją dzielnicę i stałych klientów którzy opłacali go aby ich rano budził. Chodził po ulicach z długą tyczką i stukał (porde) nią w okna sypialni. Nie każdy chciał być budzony o tej samej porze więc musiał robić kilka obchodów. On sam znał godzinę z kościelnego lub ratuszowego zegara.

Czasami człowiek-budzik opłacany był także przez firmy którym zależało aby ich robotnicy stawiali się na czas do pracy.

Kiedy ten zawód powstał; nie wiadomo - ale istniał już napewno w XIX wieku.
W roku 1859 Amsterdam liczył 54 porders.miejski budzik

W 1907 r. na drzwiach pordera widsiało ogłoszenie:
"Ik kom porre en wekke
iedere menuut in de etmaal.
Een dubbeltje per keer,
vanaf twee keer een stuiver."
(budzię o każdej minucie doby, 10 centów jednorazowo, 5 centów za dwa razy")

Porder miał 30 do 100 klientów.

Porder - poranny szturgacz

Porder uzbrojony był w długą tyczkę aby nią stukać w okno sypialni i pęk kluczy. Kto miał dzwonek przy drzwiach dzwoniono, lub stukano do drzwi lub krzyczano aż klient się obudził. Od drzwi dużych śpiochów porder miał klucz aby wejść do środka i śpiocha wyciągnąć z łóżka. Krzyczący bladym świtem porder nie był mile widziany przez także rozbudzonych sąsiednich mieszkańców którzy akurat wstać nie musieli.

Porder nie był drogi i trudno było z tego żyć. Często dorabiał w innych zawodach. Jednak w początkach XX wieku budzik kosztował już tylko 75 centów i z czasem budzik wyparł ten zawód. Ostatni porderzy znikneli w okresie II wojny światowej.

Więcej wymarłych zawodów w Holandii (i nie tylko):

Bednarz
Budzik miejski
Burłak
Celnik
Flisak
Górnik
Handlarz wędrowny
Herold
Latarnik uliczny
Mleczarz

Nakręcacz zegara
Sprzedawca nafty
Stróż nocny
Węglarz
Wikliniarz
Wytwórca chodaków
Wytwórca lin
Wytwórca mioteł
Wywoziciel szamba