Słynne wynalazki rodem z Holandii

Holandia nie jest krajem wielkich i słynnych wynalazców. Holendrzy są lepsi w interesach lub w ulepszaniu i praktycznemu zastosowaniu istniejących wynalazków jak np. żarówka, wiatraki, śluzy, czekolada czy... skomplikowane produkty finansowe. 

Listy wynalazców lub odkrywców są zawsze subiektywne jak subiektywna jest historia którą każdy naród wykłada na swoją korzyść. Z reguły wynalazki maja wielu ojców i wiele narodów przypisuje "swoim" synom zaszczyt miana pierwszego w świecie. Podobnie jest i z tą wiatrakową listą.

Holenderskie wynalazki

1500 Golf - od XIII do XVII wieku popularną grą na polach lub na zamarzniętych wodach Holandii był "colf" (lub kolf) której zasadą było przy użyciu jak najmniejszej ilości uderzeń kijem strzelić piłkę do celu który mógł być oddalony o setki merów do nawet 20 kilometrów. Gra ta przetrwała w wersji halowej we Fryzji do dzisiaj. Ponieważ w tych czasach Holandia utrzymywała ścisłe kontakty ze Szkocją, historycy przypuszczają, że gra przyjęła się wśród Szkotów w miastach Edinburg i Aberdeen leżących najbliżej Holandii. Oficjalne reguły gry w golfa zostały spisane dopiero w roku 1744 przez "Gentlemen Golfers of Leith".

1595 Mikroskop - wynalazek Zachariasa Jansena, optyka z Middelburga, który skonstruował pierwszy dwusoczewkowy mikroskop. Antoni van Leeuwenhoek z Delft i Cornelis Drebbel z Alkmaar (łódź podwodna), Christiaan Huygens i Jan Swammerdam także walnie przyczynili się do rozwoju mikroskopu.

1602 Giełda akcyjna - Kompania VOC jako pierwsza w świecie rozpoczęła sprzedaż akcji (papierów wartościowych) dając obywatelom republiki możliwość lokowania kapitału na raty. VOC zebrało w ten sposób 6,4 mln guldenów umożliwiających dalszą eksploracje świata.

1607 Obrotowy wiatrak - Jan Leeghwater specjalista inżynierii wodnej i budowy wiatraków zwany jest ojcem holenderskiej polderyzacji. Opracował model pierwszego wiatraka z obrotową głowicą umożliwiającą kierować łopaty wirnika do kierunku wiatru. Tego typu wiatraki są dzisiaj symbolem tego kraju. Zasada używana jest także w dzisiejszych turbinach wiatrowych. Jan Leeghwater opatentował także dzwon nurkowy.

1608 Teleskop - Zacharias Jansen (także wynalazca mikroskopu) i Hans Lipperhey - obaj mieszkający w Middelburgu pretendują do miana wynalazcy teleskopu. Który z nich był pierwszy już się chyba nie dowiemy. Wielu przypisywało ten wynalazek Galileuszowi, co nie jest prawdą. Hans Lipperhey (z pochodzenia Niemiec) był pierwszym który opatentował teleskop w 1608 r.

1620 Okręt podwodny - wynalazca Korneliusz Drebbel z Alkmaar w latach 1620-1624 testował na Tamizie jednostkę pływającą własnego projektu mogąca poruszać się pod wodą. Oprócz łodzi podwodnej, Drebbel - wynalazca na miarę Edisona - zastosował jako pierwszy termometr rtęciowy, budował perpetuum mobile i klawicymbał napędzane energią słoneczną, pompy wodne i fontanny i wiele innych ulepszeń i wynalazków w dziedzinie chemii. Drebbel ulepszył także polski produkt eksportowy tamtych czasów: koszenilę >>>.Zegar wahadłowy

1656 Zegar wahadłowy - wynalazek Christiaana Huygensa, słynnego matematyka, fizyka i astronoma. Huygens opatentował zegar wahadłowy w roku 1657. Ten niebywale precyzyjny instrument otworzył drogę dla wielu innych nauk jak np. nawigacji.

1673 Wąż strażacki - Jan van der Heyden był utalentowanym malarzem ale także wynalazcą. Usprawnił działanie pompy strażackiej, wprowadził jako pierwszy wąż pożarniczy i zmodernizował organizację straży pożarnej.  Jan van der Heyden skonstruował nowoczesne latarnie uliczne (1669) instalowane w m.in. w Amsterdamie i Berlinie. 

1775 Kondensator - co prawda pierwszy kondensator przypisuje się Ewaldowi von Kleist z polskiego dzisiaj Wicewa ale usprawnioną konstrukcję kondensatora znaną na całym świecie jako "butelka lejdejska" zbudował  w tym samym czasie Pieter van Musschenbroeck z Lejden.

tablica u okulisty

1828 Czekolada - nie jest holenderskim wynalazkiem jednak Casparus van Houten opracował prostą metodę oddzielenia tłuszczu z masy kakaowej co znacznie obniżyło koszty produkcji czekolady i spopularyzowało ją w całej Europie. Marka czekolady Van Houten była w Polsce znana jeszcze długo po wojnie.

1862 Tablica Snellena - okulista Herman Snellen z Utrechtu wprowadził tablicę służącą do oceny ostrości wzroku. Tablica lub jej modyfikacje są używane do dzisiaj!

1879 Żarówka - co prawda żarówkę wynalazł Edison ale Gerard Philips z Eindhoven wprowadził ją do domów w całej Europie na początku XX wieku.

1903 Elektrokardiogram - lekarz Willem Einthoven z Lejdy eksperymentował z rejestracją przepływu prądu związanego z rytmem serca czego rezultatem było wynalezienie galwanometru strunowego protoplasty elektrokardiogramu. W roku 1924 otrzymał za ten wynalazek Nagrodę Nobla.

ECC

Spyker 60HP-racer

1903 AWD - pierwszym samochodem z napędem na cztery koła (30 lat przed samochodem terenowym Jeep) był holenderski samochód Spyker 60HP-racer. Oprócz AWD, samochód posiadał jako pierwszyw świecie hamulce na wszytskie koła i 6-cylindrowy motor. Maksymalna szybkość wynosiła 110 km/h.

1928 Znicz olimpijski - po raz pierwszy w historii zapalono znicz olimpijski podczas olimpiady z 1928 roku w Amsterdamie. Pomysłodawcą był inżynier Jan Wils, projektant stadionu. Znicz znajdował się przed stadionem na tzw. "wierzy maratońskiej" stojącej do dziś przed starym stadionem na peryferiach miasta. 

1938 Sztuczna nerka - lekarz i wynalazca Willem Kolff z Lejdy wynalazł pierwszą sztuczną nerkę, niezbędną część dzisiejszych aparatów do dializy. Pracował także nad rozwojem sztucznego serca i płucoserca.

fotoradar

1939 Golarka elektryczna - kolejny innowacyjny produkt rodem z Philipsa; automatyczna golarka z obrotowymi nożykami o nazwie Philishave.

1958 Fotoradar - wynalazek kierowcy rajdowego Mausa Gatsonidesa. Jego firma Gatso  jest także prekursorem aparatów do automatycznego pomiaru opłat za kilometr, kontroli ruchu drogowego i automatycznego odczytywania numerów rejestracyjnych samochodów.

MC i CD1962 Kaseta magnetofonowa - taśma magnetyczna w kasecie, wynalazek Philips z Eindhoven, zrewolucjonizowała w latach '70 przenośne słuchanie muzyki w Walkmenach.

1983 Płyta kompaktowa - wynalazek giganta elektronicznego Philips z Eindhoven. Standard płyty kompaktowej a później jej modyfikacjami (DVD, Blueray) po 30 latach jeszcze wciąż funkcjonuje.

1994 Bluetooth - elektronik Jaap Haartsen z Hagi otrzymał od swojego pracodawcy Ericssona, zadanie opracować niebieski ząbradiowy standard bezprzewodowej komunikacji między telefonami i innymi aparatami. Jaap Haartsen stworzył taki system nazwany Bluetooth na cześć króla Wikingów Haralda Sinozębego.

1997 Big Brother - holenderski potentat mediowy John de Mol wypracował nowy format telewizyjnej rozrywki eksportowany do dziesiątków krajów całego świata media i w wersjach narodowych emitowany do roku 2012. Kolejnym wynalazkiem de Mol jest format "The voice of Holland" od 2010 znany także w polskiej wersji.

1998 Wi-Fi - co prawda nie ma jednego wynalazcy wifi ale powszechnie uważa się inż. Victora Hayesa z Delft za "ojca Wi-Fi" ponieważ jest on twórcą światowego standardu wifi: IEEE 802.11 i przewodniczącym Standards Working Group for Wireless Local Area Networks.