100-letnia wojna margaryny z masłem

Margarynę wynaleziono 150 lat temu z zapotrzebowania na tani tłuszcz. Do dzisiaj dnia margaryna jest "masłem biedaków" mimo usilnych starań fabrykantów aby nadać temu tłuszczowi wizerunek zdrowego tłuszczu. W reklamie unika się słowa 'margaryna' i ciężko to słowo znaleźć na opakowaniu choć po grecku znaczy 'perłowe'. Margaryna składa się głównie z wody - lubimy mokre kanapki.

Masło zawiera 82% tłuszczu i liczy sobie (100g) 630 kcal. Zawiera witaminy A, D i E, czasami trochę soli.

Margaryna ma skład bardzo dowolny, zwiera od 90% do 30% tłuszczy roślinnych i podobna ilość witamin co masło. Liczy od 730 do 300 kcal. Im mniej tłuszczu, tym więcej wody, tym 'zdrowsza', tym lepszy wizerunek handlowy, tym wyższy zysk. Margarynę produkuje się z różnych tłuszczy roślinnych, najczęściej jest nim olej kukurydziany, rzepakowy, palmowy, sojowy, słonecznikowy a nawet kokosowy i tłuszcze rybne. Rzepak - tani w produkcji okazał się tańszy od ropy naftowej więc lepiej opłaca się używać go do bio-paliw niż od niegdyś tak popularnego oleju rzepakowego. Niemcy przodują w produkcji rzepaku dla potrzeb bio-diesel co łatwo zauważyć jadząc w maju przez ten kwitnący na żółto kraj.

Co jest zdrowsze?

Nie istnieją naukowe dowody zdrowotnej wyższości masła lub margaryny. Jedyne co wiemy to, że nadmiar tłuszczy nam szkodzi i lepiej konsumować tłuszcze nienasycone od nasyconych. Rozdrabnianie się na różne rodzaje tłuszczy ma z reguły cele komercyjne. Nie ma także naukowych dowodów potwierdzających reklamę jakoby specjalne drogie margaryny rzeczywiście obniżały zawartość cholesterolu.

Zawartość masła i margaryny w Holandii:

Masło: 55% nasyconego tłuszczu, 27% nienasyconego, 18% wody.

Margaryna: 32% nasyconego tłuszczu, 47% nienasyconego, 21% wody.

Halvarine: 12% nasyconego tłuszczu, 28% nienasyconego, 60% wody.

Margaryna Light: 6% nasyconego, 24% nienasyconego, 70% wody.

Margaryna dietetyczna: 14% nasyconego, 45% nienasyconego, 41% wody.

Margaryna obniżająca cholesterol: 6% nasyconego, 28% nienasyconego, 66% wody.

niby masłoMoja konkluzja: smarój chleb cieniej masłem zamiast wydawaj pieniądze na pudełko zagęszczonej wody.

Ile jest masła w maśle?

Holenderskie prawo zabrania mieszania używania słowa "masło" gdy produkt zawiera domieszkę innych tłuszczy. W handlu produkt z domieszką margaryny nie może zawierać słowa "boter".

W Polsce tego podziału nie ma czego efektem jest duża ilość margaryn z bardzo mylącymi nazwami sugerującymi masło ale tylko ze śladową zawartością masła w margarynie.

Margaryna z holenderskiego Oss

Wielu Polaków pracuje dzisiaj w tym olbrzymim kompleksie spożywczym w miasteczku Oss gdzie produkuje się wiele produktów znajdujących się na półkach holenderskich supermarketów.

W roku 1871 handlarz masłem z Oss, pan Anton Jurgens rozpoczął produkcję margaryny. Szybko dołączył do niego Samuel van den Bergh i na początku XX wieku mieli już fabryki margaryny w całej Europie. Po I Wojnie Światowej powstał z tego koncern Unilever.

Unilever w Polsce

Przed II wojną światową Unilever był właścicielem akcji kilkunastu fabryk w Polsce produkujących margaryny, oleje, mydła, środki piorące. W roku 1991 Unilever powrócił do Polski, zakupił akcje bydgoskiej Polleny i otworzył swoją pierwszą polską firmę: Lever Polska. Firma produkuje zupy, przyprawy, majonezy i ketchupy w Poznaniu, margaryny Delma, Flora, Kasia, Rama i inne tłuszcze i herbaty w Katowicach, detergenty i środki higieny osobistej w Bydgoszczy oraz lody koło Gdańska.

Każdy w Polsce zna marki: Amino, Algida,  Amora, Bertolli, Boursin, Calvé, Delma, Flora, Hellmann’s, Kasia, Knorr, Lipton, Rama, Saga, Cif, Sunil, Omo, Persil, Pollena 2000, Axe, Dove, Lux, Rexona, Signal, Sunlight, Timotei, Vaseline i tysiące innych - wszystkie z holenderskiego koncernu Unilever.

Największy producent oleju sojowego w świecie, amerykański Bunge z fabryką w Kruszewicy produkuje oleje i tłuszcze: Kujawski, Oliwier, Smakowita, Masmix, Masło Roślinne, Prima, Optima, Maestra i Amada.

W dzisiejszych czasach niemal wszystko co kupujemy w supermarketach w całej Europie pochodzi od trzech producentów: Nestlé, Unilever i Danone.