Nobliści

Dzisiaj, 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla w Sztokholmie król szwedzki wręcza nagrody Nobla. Poniżej trochę ciekawostek o tej nagrodzie widzianej z polsko-holenderskiej perspektywy.

medal Nobla

  • Podobnież na jeszcze na 8 lat przed śmiercią Nobla we francuskiej gazecie ukazał się pomyłkowo jego nekrolog. Nobel był tak zawiedziony jego treścią, że postanowił zrobić coś aby był po śmierci lepiej wspominany.
  • Pierwsze przyznanie nagrody Nobla miało miejsce w roku 1901 dla holenderskiego chemika Jacobusa van t' Hoff. Pierwszą nagrodę w dziedzinie ekonomii dostał także Holender; Jan Tinbergen w roku 1969.
  • Nagrodę miano przyznawać za wynalazki mające praktyczne zastosowanie - dlatego też Albert Einstein dostał ją za efekt fotoelektryczny a nie za teorię względności.
  • Nagrodę nobla dostało do tej pory 802 osoby w tym 40 kobiet. Pierwszą nagrodzona kobietą byłą Maria Curie-Skłodowska. Tylko cztery osoby zdobyło nagrodę dwa razy i wśród nich była właśnie Maria Curie. Rodzina Curie wygrała nagrodę Nobla aż pięć razy.
  • Oficjalnie czterech Polaków zdobyło nagrodę (Reymont, Miłosz, Wałęsa i Szymborska) ale lista byłaby znacznie dłuższa gdyby wliczyć w nią wszystkich polskich emigrantów i polskich Żydów.
  • Holandia liczy sobie 18 noblistów, Belgia 10 a najwięcej pochodzi z USA bo aż 320.
  • Najbardziej zdumiewającym jest to, że 20% wszystkich geniuszy zdobywających nagrody Nobla jest Żydami (ale tylko pięciu z samego Izraela)

Szacuje się, że na całym świecie żyje ok. 15 mln. Żydów. To jest około ćwierci jednego procenta całej ludzkiej populacji. Tak więc w proporcjach do wielkości tej grupy etnicznej zdobywają Żydzi 80 razy więcej nagród Nobla niż przeciętny mieszkaniec naszej Planety. Nauka nie zna prostej odpowiedzi dlaczego tak jest. Ja myślę, że jest to po prostu mądry naród, gdyż edukacja zawsze stała na pierwszym miejscu, była obowiązkowa i dla wszystkich. Tam gdzie tworzyły się cywilizacje, tam żyli Żydzi: Babilonia, Egipt, Fenicjanie, Grecy, Rzymianie, imperium Habsburgów i wreszcie Nowy Jork.