Alkmaar - turystyczna stolica holenderskiego sera

Na całym świecie znany jest holenderski ser gouda. Nazwa tego typu sera pochodzi od miasta Gouda ale najsłynniejszy targ serów ma miejsce w Alkmaar, 40 km na północ od Amsterdamu. Unikalny targ serowy przyciąga w każdy letni piątek tysiące turystów z całego świata.

Alkmaar, ratusz i waga

Tysiącletni Alkmaar słynie w świecie z targów serowych. Stare, średniowieczne miasto miasto otoczone fosą (singel) jest malutkie. Centralnie położony rynek zwie się rynkiem serowym (Kaasmarkt) i zdobi go ratusz i waga miejska.

W tym starym portowym mieście można nacieszyć oczy unikalnym spektaklem handlarzy żółtych kręgów holenderskiego sera roznoszonych przez ubranych na biało tragarzy. W Alkamaar sprzedawane są różne gatunki serów typu gouda. Młode, dojrzałe i stare. Z różnych regionów i prowincji Niderlandów. Piątkowy targ serowy swą tradycją sięga aż do 1365 roku kiedy to już miasto posiadało wagę serową (niezbędny atrybut uczciwego handlu), która stała w pobliżu dzisiejszego "nowego" budynku wagi (waaggebouw), zbudowanego w XVI wieku.

Serowe fakty

Holenderscy rolnicy produkowali żółte sery od niepamiętnych czasów. Od 500 lat eksportują sery typu "gouda". W zamierzchłych wiekach największym odbiorcą holenderskich serów była Anglia. Dzisiaj sery eksportuje się do 130 krajów świata. Niemcy są największym odbiorcą.

W Holandii pasie się 1,6 mln krów mlecznych. Przeciętna holenderska krowa daje 8 tys. litrów mleka rocznie.

Z 10 litrów mleka otrzymuje się 1 kg sera typu gouda. [link na proces produkcji sera]

Holandia produkuje rocznie 675.000.000 kg sera.

Statystyczny Holender zjada rocznie 15 kg sera (nie tylko holenderskiego sera).

Ser gouda zawiera ok. 32% tłuszczu. Cały krąg sera waży ok. 12-15 kg.

Sery typu gouda produkowane są metodami przemysłowymi z pasteryzowanego mleka ale najlepsze sery wytwarzają fermy serowe i zwą się po prostu serem chłopskim (Boerenkaas). Boerenkaas produkowany jest tradycyjną metodą z surowego mleka.

holenderskie sery

Popularne gatunki holenderskich serów: 

Beemster
Edammer
Frico
Kernhem
Leerdammer
Maasdammer
Maaslander
Milner
Old Amsterdam
Old Alkmaar
Zaanlander

Ser typu gouda nie musi pochodzić z regionu miasta Gouda. Jest jego wiele regionalnych odmian różniących się czasami znacznie w smaku. Poza regionalnymi różnicami sery dzieli się na sześć kategorii czasu dojrzewania:

1. Młody (jong) - min. 4 tygodnie
2. Młody dojrzały (jong belegen) - 2 miesiące
3. Dojrzały (belegen) - 4 miesiące
4. Mocno dojrzały (extra belegen) - 8 miesięcy
5. Stary (oud) - rok
6. Wieloletni (overjarig) - ponad rok
Im ser jest starszy tym twardszy, ostrzejszy w smaku i droższy. Młody ser kosztuje ok. € 8,-/kg a najstarsze sery mogą kosztować nawet € 20,-/kg. [więcej o holenderskich serach]

dostawa serów z Beemster

Targ serowy w Alkmaar

Tagi serowe odbywają się tylko w sezonie letnim, od początku kwietnia do początku września, w każdy piątek od godz. 10.00 do 12.30. Więcej aktualnych informacji o targu serowym w Alkmaar na stronie Kaasmarkt.nl. Funkcjonowanie targu objaśniane jest licznie zgromadzonej publice w kilku językach.

Unikalną cechą tego targu jest zachowanie jego średniowiecznego charakteru. Najlepszym przykładem są ubrani na biało tragarze serów. Cztery brygady tragarzy różnią się kolorami wstążek na słomianych kapeluszach. Z pozoru prosta praca wymaga umiejętności synchronicznego truchtu dźwigając nosidło z serem o wadze ok. 160 kg. Tragarze zrzeszeni są w cechu alkmaarskich tragarzy serów i liczy obecnie 30 członków. Cech istnieje od 17 czerwca 1593 r.

tragarze serów

Zaklepane

Kupcy oceniają jakość serów najpierw je opukując, następnie wyciągając probierzem słupek sera oceniają jego zapach, smak, zawartość wody i tłuszczu. Zakupiony ser ważony jest w Budynku Wagi [zobacz funkcję wagi] i po osiem serów na nosidłach (berrie) wynoszone przez tragarzy. Gdy serowy farmer dogada się z kupcem co do ceny, transakcja przyklepywana jest tradycyjnym "przyklepaniem" dłońmi. Zaklepywanie transakcji dłońmi jest starą tradycją stosowaną do niedawna na wszystkich chłopskich targach w Holandii.

Nasza impresja z targu w Alkmaar:

 

Więcej targów serowych w Holandii

W Holandii funkcjonuje 5 targów serowych w: Alkmaar, Edam, Hoorn, Gouda i Woerden.

Jedynie na rynku w Gouda i Woerden handluje się rzeczywiście serami na serio między farmerami produkującymi sery i handlarzami, w pozostałych miastach targi serowe służą jako turystyczne pokazy, rekonstrukcje dawnego handlu.