Rekordowe ceny obrazów i ile kosztuje centymetr Rembrandta?

Da Vici, Rembrandt, Gauguin, Van Gogh to nie tylko sztuka, to także coraz rzadziej występujący obiekt lokowania fortuny. Czy wiesz jak najlepiej schować jeden miliard dolarów? Zamienić go na obraz. Jeden centymetr kwadratowy płótna o wartości 150 tysięcy.

Uznanie dla artysty i moda na obrazy Rembrandta osiągnęła szczyt za życia artysty, około roku 1650. Później przyszły nowe mody i przez kolejne 200 lat Rembrandt popadł w zapomnienie. Dopiero dziewiętnastowieczny nacjonalizm wydobył malarza z zapomnienia. W XXI wieku jest już wielu malarzy droższych od Rembrandta. 

Duma narodowa: wasz Rubens nasz Rembrandt!

Ponowne odkrycie Rembrandta zawdzięczamy sytuacji politycznej w Europie XIX wieku. W roku 1830 południowe prowincje odłączyły się od Królestwa Niderlandów.

Nowo powstałe państwo; Belgia potrzebowało własnych symboli narodowych więc w Antwerpii w roku 1840 odsłonięto pomnik Rubensa - malarza z tego miasta.

Niderlandy nie mogły być gorsze, więc wyciągnięto z zapomnienia Rembrandta i w roku 1852 na Rynku Maślanym stanął jego pomnik. Sam rynek przemianowano z czasem na Plac Rembrandta (Rembrndtplein). W roku 1906 niezwykle hucznie świętowano 300. rocznicę urodzin artysty. Tak na początku XX wieku powstała światowa popularność Rembrandta trwająca w zasadzie do dzisiaj o czym najlepiej świadczą ceny jakie osiągają na aukcjach jego obrazy. 

Rembrandt i Rubens

Lokata kapitału w "rembrancie"

Sztuka jest wdzięcznym obiektem lokaty kapitału. Choć inwestycja jest równie niepewna jak każda inny. Mody przychodzą i odchodzą. Nigdy nie ma pewności ile wart będzie obraz za 30 lat. Nawet gdy jest nim Rembrandt lub Van Gogh. W tej chwili (2015) zainteresowanie możnych kolekcjonerów kieruje się bardziej na słynnych impresjonistów z XIX wieku niż malarzy flamandzkich z dwóch wieków wcześniej.

W roku 2014 na aukcji Sotheby’s w Nowym Jorku pewien Azjata kupił obraz Van Gogha "Martwa natura. Waza z makami i stokrotkami" (Vaas met rode klaprozen en madeliefjes) za 61,8 miliona dolarów (49,3 mln euro). Nikt nie przewidzi jaką wartość będzie miał ten obraz dla kolejnych generacji i kapryśnie zmiennych mód. Van Gogh malował parę obrazków dziennie, a unikalność jest ważnym miernikiem ceny. Gdy moda minie takie płótno Vincenta może stokrotnie stracić na wartości.

Ceny Rembrandtów

Rembrandt - śmiejący się filozof

  • 1998 Sotheby's w Nowym Jorku sprzedają "Portret brodacza w czerwonym płaszczu" za $ 9,1 mln.
  • 2000 także Sotheby’s w Nowym Jorku sprzedaje na licytacji obraz zatytułowany "Portret damy" za rekordową sumę $ 28,7 mln.
  • 2007 na tej samej aukcji sprzedano “Portret Św. Jakuba” z 1661 roku za podobną sumę $ 25,8 milionów.
  • 2009 na aukcji Christie's obraz mistrza z prywatnej kolekcji zwany "Portret cudzoziemskiego admirała"za sumę 22 mln euro.
  • 2012 portret "Man met halsstuk" zostaje sprzedany za jedyne 10 mln euro.
  • 2015 komplet dwóch portretów ślubnych "Maerten Soolmans" i jego narzeczonej "Oopjen Coppit" za 160 mln euro (wspólny zakup Francji i Holandii), więcej >>>

Cena umowna

W październiku 2007 roku na aukcji w Anglii sprzedawano obraz przypisany XIX-wiecznemu naśladowcy Rembrandta, choć eksperci nie byli zgodni co do autorstwa. Niektórzy eksperci skłaniają się przypisać ten obraz samemu Rembrandtowi jako oryginalny autoportret 23-letniego mistrza z roku 1629. Obraz zatytułowany „Młody Rembrandt jako Democritus śmiejący się filozof” (na ilustracji obok) został oszacowany na 700 do 1100 euro, cena wywoławcza wyniosła 2000 euro a ostatecznie został sprzedany na tej aukcji za 3 mln. euro.

Jeżeli jednak okaże się, że to jest prawdziwy „Rembrandt” wówczas kupiec może liczyć na dziesięciokrotny wzrost wartości swojego zakupu.

W październiku 2015 rodzina Rothschild z Francji wystawiła do sprzedaży dwa obrazy malarza. Są to portrety ślubne amsterdamskiego kupca Maerten Soolmans i jego narzeczonej Oopjen Coppit z roku 1634. Oba dwumetrowe obrazy za 160 mln euro zakupiło wspólnie Luwr i amsterdamskie Rijksmuseum. Fachowcy oceniają, że cena byłą mocno zawyżona. XVII-wieczni malarze, nawet sam Rembrandt, nie są dzisiaj tak popularni i w cenie jak impresjoniści XIX wieku.

Francis Bacon

Sztuka abstrakcyjna: kubizm, impresjonizm, ekspresjonizm, itp. są skutkiem wynalazku fotografii. Ordynarnie powiedziawszy, pod koniec XIX w. malarze nie mogli już konkurować z fotografią, więc aby zarobić na życie musieli malować tak aby "camera" nie mogła z nimi konkurować. Full vivid color, coraz bardziej abstrakcyjnie, fantazyjnie. Van Gogh, Picasso, Dali, Chagall, Kandinsky, i tysiące innych. 

Jak przechować miliard dolarów?

Powodem absurdalnie wysokich cen sztuki nie jest tak wielkie zamiłowanie milionerów do sztuki lecz ich praktyczność przechowywania.

Złoto lub banknoty mają tą wadę, że aby ich zebrać dużą ilość, np. jeden miliard, trzeba dysponować dobrze strzeżonym miejscem wielkości magazynu. Poza tym wartość banknotów lub złota jest niepewna. Obrazy nie zajmują miejsca a ich wartość zawsze rośnie.

Obrazy są po prostu najlepszą i najłatwiejszą lokatą kapitału. Nie ma na świecie ani jednego przedmiotu o tak małych wymiarach jak np. płótno Da Vinci 45 cm x 66 cm o wartości 450 mln dolarów - jak w 2017 r. sprzedany obraz Leonardo. Jeden centymetr kwadratowy "Salvator Mundi" Da Vinci jest obecnie wart ponad 150 tys. dolarów.

Dla przykładu: 300 mln dolarów w banknotach stu-dolarowych to waga 3 tys. kg, zajmujących powierzchnię 4 metrów sześciennych! Natomiast w jednej kasie pancernej można umieścić wiel obrazów o wartości paru miliardów.

Rekordowe ceny obrazów

W maju 2015 roku padł rekord ceny jaką kiedykolwiek zapłacono za obraz. Na aukcji Christie's w Nowym Jorku sprzedano obraz Picassa "Les femmes d'Alger" (kobiety z Algieru z roku 1955) za 179 mln dolarów (ok. 160 mln euro, 645 mln złotych). Dodać należy, że w roku 1956 cała seria 15. obrazów Picassa o tej tematyce i nazwie Les femmes d'Algerzostała zakupiona za sumę zaledwie $212.500. Centymetr kwadratowy tego obrazu (114x146.4 cm) wart jest niemal 11 tys. dolarów.

Picasso - $179 mln

najdroższy obraz świata

W lutym 2015 roku padł kolejny rekord. Pani Szejk z - jak przystało na królewski ród - długim nazwisku Sheikha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani (ur. 1983) z Kataru - jedna z najsłynniejszych i najbogatszych kolekcjonerek sztuki w świecie i według tygodnika Time i Forbes należąca do setki najbardziej wpływowych ludzi świata zakupiła od szwajcarskiego kolekcjonera obraz Paula Gauguina "Kiedy chcesz poślubić?" za 300 mln dolarów (38 tys. dolarów z 1 centymetr kwadratowy obrazu).

Ta sama pani Sheikha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani kupiła w roku 2012 obraz Paula Cezanne "Gracze w karty" za $250 mln. Oba obrazy kupiła prywatnie, poza domami aukcyjnymi. Gracze w karty (Les joueurs des cartes, 1896) Paula Cézanne kosztował więc w przeliczeniu powierzchni rekordową sumę ponad 92 tys. dolarów za jeden centymetr kwadratowy.

ćwierć miliarda

W listopadzie 2015 r. padł kolejny rekord domu aukcyjnego Christie's w Nowym Jorku; za obraz Amadeo Modiglianiego "Leżąca nago" (60x90 cm) chiński biznesmen i kolekcjoner Liu Yiqian zapłacił $170 mln. Jeden centymetr kwadratowy tego obrazu kosztował więc $31.550 czyli ponad 29 tys. euro.

170 mld dolarów

W lutym 2016 r. amerykański miliarder Ken Griffin zakupił dwa obrazy abstrakcyjnych ekspresjonistów; Willem de Kooning i Jackson Pollock za sumę 500 mln dolarów. To była najdroższa prywatna transakcja w handlu sztuką do tej pory.

Obraz nowojorskiego malarza - holenderskiego pochodzenia - Willema de Kooning, pt. Untitled XXV (z 1977) sprzedano w listopadzie 2016 r. za 66 mln dolarów. Jego inny obraz o podobnej treści, poszedł pod młotek w lutym 2016 roku już za 300 mln dolarów. 

18 luty 2016

rekord 450 mln dolarów

15 listopada 2017 r. na aukcji Christie's w Nowym Jorku sprzedano obraz Leonardo da Vinci "Zbawiciel Świata" - "Salvator Mundi" za 339 mln. euro (razem z kosztami aukcji suma 450 mln dolarów).

To jeden z 15 obrazów Leonardo jakie istnieją i z powodu podobieństwa zwany jest także "męską Mona Lisą".

Długo nie przypisywano tego obrazu Leonardo da Vinci dlatego w 1958 r. obraz zakupił pewien Amerykanin za 50 euro, po czym w 2005 r. sprzedał europejskiemu kolekcjonerowi sztuki za 8445 euro który po gruntownej renowacji orzeczono jako oryginał z ręki Da Vinci. Obraz kupił w 2013 r. rosyjski miliarder Dmitri Rybolovlev za €127 mln. i teraz zmuszony podziałem majątku przy rozwodzie sprzedał go anonimowemu kupcowi.

Cena za centymetr kwadratowy Rembrandta

Rembrandt autoportret

Ceny sztuki są wypadkową jakości dzieła i wielu subiektywnych kryteriów jak jej unikalność, koniunktura, sytuacja rynkowa i moda.

Wielkość obrazu ma wpływ przy szacowaniu wartości "rembrandta". Szacuje się nawet cenę jego obrazów w przeliczeniu na centymetr kwadratowy dotychczas sprzedanych obrazów.

Obraz "Portret Aeltje van Uylenburgh" kosztował 10.407 euro/cm²

"Mężczyzna w czerwonym serdaku" podobnie 10.663 euro/cm².

Na aukcji Christie's w grudniu 2009 roku sprzedano nieznany obraz mistrza z prywatnej kolekcji zwany "Portret cudzoziemskiego admirała". Obraz ten o wymiarach 87x107 cm sprzedany został za sumę 22 milionów euro, czyli 2363 euro/cm².

Najsłynniejszy i największy obraz Rembrandta „Straż Nocna” ma dzisiaj wymiary 363 x 437 cm, jednak oryginalny obraz był sporo większy (4,2x5 m) a został okrojony przy przeprowadzce w 1715 roku z budynku Schutters (rodzaj ówczesnej straży miejskiej) do amsterdamskiego ratuszu gdzie nie mieścił się na przeznaczonej ścianie pomiędzy drzwiami.

Za „Straż Nocną” Rembrandt otrzymał niezłe honorarium w wysokości 2000 guldenów, ale...

Dla porównania taką samą sumę 2 tys. guldenów otrzymał inny, niezwykle modny wówczas malarz; Frans van Mieris za swój malutki obrazek wielkości zaledwie 55x43 cm "Oficer w sklepie z materiałami" (Officier in een stoffenwinkel).

Frans van Mieris

Wartość guldena na dzisiejsze czasy

W czasach Renbrandta (XVII w.) jeden gulden holenderski miał siłę nabywczą równą około 10 euro z roku 2017.

W roku 1650 kamienica w Amsterdamie kosztowała od 1 do 4 tys. guldenów czyli w przeliczeniu ok. 10-40 tys. euro dzisiaj.

Niestety ceny nieruchomości poszły od tych czasów bardzo w górę. W roku 2015 malutka kamienica nad kanałem w Amsterdamie (160 m² - €5100/m²) kosztuje około miliona euro. Większa kamieniczka (245 m²) już € 2.000.000. Kawalerka (21 m²) za €119 tys. Do tego własne miejsce parkingowe €120 tys. rocznie. Małe mieszkanko w centrum przy popularnych uliczkach (np. "negen straatjes") za €279 tys. Generalnie ceny mieszkań w granicach 5 - 6,5 tys. euro/m². 

Od czasów Rembrandta ceny nieruchomości w Amsterdamie wzrosły więc, - w zależności od lokacji - stokrotnie.

[aktualizacja 19-02-2016]