Historyczna ciągłość Holandii

Historia, tradycje i przede wszystkim ciągłość i stabilność to najsłabsza strona Polski. Któż z nas może się poszczycić, że pochodzi z tej samej miejscowości co jego pradziadek? Co parę dekad zmieniała się historiografia, systemy i nasze miejsce na mapie tak w Holandii z łatwością można trafić na firmy z 500-letnią historią lub rodziny z tak starymi rodowodami.

Podejrzewam, że przeciętny Polak nie zna tradycji swoich przodków i nie rozumie czym są słowa "tożsamość", "ciągłość tradycji" i "kontynuacja". Historia nam na to nie pozwoliła. Dlatego np. Polak nie jest w stanie zrozumieć po co takim krajom jak Anglia czy Holandia potrzebny jest monarcha? 

1000-letni przodek

W roku 2002 na starym mieście Vlaardinger ( obecnie część Rotterdamu) archeolodzy wykopali 1000-letni szkielet. Czy możliwe jest aby jeszcze dzisiaj w tym mieście żył potomek człowieka zmarłego w roku 1000? W grupie starych mieszkańców Vlaardinger zrobiono badania porównawcze DNA i okazało się, że to samo DNA posiada pewien dentysta z pobliskiego Rotterdamu który pochodził z Vlaardingen. Intrygujący przypadek: po zbadaniu charakterystyki uzębienia dentysty i jego tysiącletniego przodka z dużym prawdopodobieństwem stwierdzono, że przodkiem szkieletu był... Wiking. Wikingowie byli zmorą wczesnośredniowiecznej Holandii. 

1000-letni przodek z Vlaardingen
1000-letni przodek z Vlaardingen w roku 2012.

Bardziej znanym przykładem starego rodowodu jest amsterdamska rodzina Six od najbardziej znanego burmistrza Amsterdamu Jana Sixa urodzonego w 1618 roku i uwiecznionego na płótnie przez Rembrandta do współczesnego Jana Six XI urodzonego w roku 1978.

750-letnia stodoła
750-letnia szopa z Best. Zdjęcie szopy w stanie z 2012 r. Obecnie wyremontowana z nowym dachem.

750-letnia obora

W gminie Best (pod Eindhoven) pewien rolnik, hodowca bydła, ma bardzo starą oborę (stal) szopa która w tutejszej tradycji funkcjonowała jako wspólny budynek gospodarczy dla zwierząt i plonów. Od wielu lat irytowała go ta stara drewniana szopa bo była tak niska, że nie dało się do niej wjechać traktorem. Rolnik Johnny Scheepers poprosił o zezwolenie na rozbiórkę. Przybyły urzędnik ochrony zabytków i historyk budownictwa zakazał rozbiórki. Po zbadaniu wieku dębowych bali stropów i słojów drewna ustalono, że obora została zbudowana w roku 1263. Przyległy do niej dom rolnika jest znacznie młodszy, z roku 1680. Obora trafiła na listę zabytków i zamiast rozbiórki doczeka się generalnego remontu i konserwacji.

500-letnia firma

Oficjalnie udokumentowaną najstarszą firmę w Holandii uznaje się fabrykę lin rodziny Van der Lee z miasta Ouderwater. Wytwórnię lin założył pra-ojciec Van der Lee w roku 1545 choć jego przodkowie zajmowali się skręcaniem lin prawdopodobnie już wcześniej jedynie brak jest wcześniejszej dokumentacji.

     

    500-letnia wytwórnia lin
    500-letnia wytwórnia lin w Ouderwater.

    W fabryce lin G. van der Lee tradycyjne i przemysłowe techniki są nadal łączone. Budynek splatania lin o długości 350 m jest nadal wykorzystywany do produkcji specjalnych lin rybackich, lin do sportów wodnych i dla olinowania replik starych żaglowców. W 2013 roku fabryka została włączona w organizację Grupy Hendrik Veder. W kwietniu 2021 roku działalność firmy została przeniesiona do Rotterdamu.

      Najstarsze i ciągle istniejące firmy w Holandii
      Najstarsze i ciągle istniejące firmy w Holandii

      Drugą na liście starych firm jest fabryka kafelków i ceramiki Królewski Tichelaar z Makkum, która istnieje wciąż pod tym samym adresem od roku 1572 i dzisiejszym właścicielem jest pan Jan Tichelaar. 

      Na trzecim miejscu stoi wytwórnia dzwonów Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen z Aarle-Rixtel, założona w roku 1660. Przy okazji dodam, że carillony gdańskie wyprodukowane są przez największą w świecie wytwórnię dzwonów Royal Eijsbouts z Asten.

      Bardzo stare są też znane nie tylko w Holandii firmy jak browary Bavaria z roku 1680, gorzelnia De Kuyper z roku 1695.

      Gorzelnia Lucas Bols istnieje od roku 1575 (ale nie jest już w posiadaniu rodziny Bols jedynie funkcjonuje jako marka handlowa).

      Stare miasta

      Najstarszymi miastami Holandii są: Maastricht, Nijmegen i Voorburg które pochodzą jeszcze z czasów rzymskich czyli liczą sobie grubo ponad 2000 lat.

      Wybrane miasta i daty otrzymania praw miejskich

      Stavoren 1068
      Utrecht 1122
      Deventer 1123
      Hulst 1180
      's-Hertogenbosch 1184
      Zutphen 1190
      Maastricht 1204
      Leiden 1206
      Breda 1212
      Bergen op Zoom 1012
      Zierikzee 1217
      Middelburg 1217
      Dordrecht 1220
      Groningen 1227
      Nijmegen 1230
      Roermond 1231
      Eindhoven 1232
      Haarlem 1245
      Delft 1246
      Alkmaar 1254
      Gouda 1272
      Schiedam 1275
      Leeuwarden 1285
      Amsterdam 1306
      Vlissingen 1315
      Enschede 1325
      Rotterdam 1340

      Ciekawostką jest, że nie wiedzieć czemu, w Polsce kursuje mit, że Haga nie ma praw miejskich. Haga otrzymała prawa miejskie w roku 1806 , ale posiadanie takich "praw" nie ma już od 200 lat znaczenia. W Polsce, szczególnie tej zachodniej jest także sporo miast powstałych po XIV wieku, niestety mało kto wie na jakich zasadach i po co feudałowie przyznawali prawa miejskie. Polecam więc przeczytać Co znaczyło otrzymać prawa miejskie?

      Przeczytaj także: