Ludwik Zamenhof i esperanto bardziej znany w Holandii niż w Polsce

Idea Ludwika Zamenhofa (1859-1917) stworzenia jednego języka esperanto była w Holandii wyjątkowo popularna, szczególnie w latach międzywojennych i do dziś klub esperanto ma tu wielu członków choć najlepsze czasy tego ruchu zdają się już być za nami. Angielski zwyciężył. 

Zamenhof w Holandii

W Holandii a szczególnie na holenderskiej wyspie Texel język esperanto był bardzo popularny i używany przez wielu mieszkańców czego dowodem jest bodajże pierwszy w świecie monument esperanto który właśnie tam postawiono i stoi do dziś. Poza tym w Bergen op Zoom i na wyspie Vlieland stoją monumenty poświęcone esperanto. 

monument esperanto na Texel archiwalne zdjęcia

Multikulturalna Holandia

Język esperanto był szczególnie popularny w pierwszej połowie XX wieku. Dopiero nazi w okresie okupacji zabronili używania "żydowskiego" języka. Po II Wojnie Światowej esperanto na krótko znowu odżyło ale Europa dzieliła się już na "strefę" angielską i rosyjską i popularność uniwersalnego języka zaczęła pomału spadać, choć nadal jest na świecie jej wielu zagorzałych zwolenników mających bardzo dobre argumenty przemawiające za esperanto (co dosłownie znaczy "mający nadzieję")

Światowe Stowarzyszenie Esperanto ma wciąż swoją siedzibę w Rotterdamie. Na internecie świetnie działa słownik holendersko-esperancki.

Neutralny kraj esperanto

Zamenhof esperantoPaństwo Istniało nawet "państwo" które w pewnym momencie wprowadziło jako język oficjalny esperanto: Neutralny Moresnet leżący u styku Holandii, Niemiec i Belgii. W państwie tym 2500 mieszkańców mówiło esperanto do czasu gdy w roku 1919 zostało wcielone do Belgii. Akurat do Belgii... kraju który ma największe problemy językowe w Europie i nadal nie wie jakim językiem ma mówić!

Multikulturalna Polska

Ludwik Zamenhof, z pochodzenia Żyd, okulista, urodził się w Białymstoku czyli na granicy wielu kultur i narodów jakie wówczas (koniec XIX wieku) zamieszkiwały te tereny: Polacy, Rosjanie, Żydzi, Białorusini, Niemcy, Litwini i nawet Tatarzy. Nic dziwnego, że tam właśnie, w Białymstoku, gdzie na ulicy rozbrzmiewało tyle języków, urodziła się u Zamenhof idea stworzenia jednego ponadnarodowego języka.

Swoją drogą to naród Żydowski, bez własnej ojczyzny albo raczej gdy ich ojczyzną był cały świat, zawsze byli prekursorami i zwolennikami w unifikacji świata, jego globalizacji. Podświadomie może, miałoby to zwiększać ich bezpieczeństwo - nauczeni wiekami pogromów w Hiszpanii, Niemczech i w Polsce. W teorii jeden wielki komunistyczny świat z jednym światowym językiem znacznie ułatwiałby życie. Kiedyś tak zapewne będzie. Globalizacja postępuje, jedynie nie esperanto a język Angielski zdominował dzisiejszy świat.

nieistniejący już dom Zamenhofa w Białymstoku

Wracając do wynalazcy esperanto to już samo jego nazwisko tłumaczone na różne kultury doprowadza do zamętu: Ludwik Łazarz Zamenhof, Eliezer Lewi Samenhof, Ludoviko Lazaro Zamenhof, Ludwik Lejzer Zamenhof. On sam jako język ojczysty miał już trzy języki: rosyjski, polski i jidisz. Ponadto nauczył się niemieckiego, francuskiego, łaciny, greki, hebrajskiego, angielskiego, włoskiego, hiszpańskiego i litewskiego - razem 12 języków.

pamiątkowa tablica po polsku i esperanto

  • Zamenhof pracował także nad czymś w rodzaju jednej uniwersalnej religii mającej zjednoczyć istniejące o nazwie Homaranismo  i ta idea ma wciąż swoich zwolenników w świecie.

Holendrzy - podobnie do Żydów - zorientowani są bardzo internacjonalnie. Jedną z ich ważnych cech jest dobra znajomość obcych języków i także chęć uczenia się obcych języków i umiejętność komunikowania się z każdym, jeśli to tylko może przynieść korzyści. Nic więc dziwnego, że właśnie w tym kraju esperanto cieszyło się względnie dużą popularnością w czasach gdy angielski nie był jeszcze tak dominującym językiem w świecie.

białostocki rynek

  • Myślę, że Polska a szczególnie Białystok nie wykorzystuje dostatecznie potencjału i wielkiej szansy promocji miasta esperanto.

Tykocin - Marek Zamenhof

Dzisiaj najpowszechniej używanymi językami na świecie są w kolejności:

  1. mandaryński
  2. hiszpański
  3. angielski
  • Wiatrak w esperanto: ventmuelilo 

holenderska powieść w esperanto

Fragment powieści "Het taaie ongerief" Theo Thijsena z 1932 r. wydana w esperanto.