Holenderskie twierdze

Aby zobaczyć wymarłą twierdzę Boyen w Giżycku trzeba zapłacić za wstęp 12 złotych. W malutkiej Holandii jest osiem twierdz tego typu w doskonałym stanie dostępnych wolno. Mury, wały i fosy skutecznie izolowały od zakusów wroga. Dzisiaj są atrakcją turystyczną Holandii.

miasto-twierdza

W Holandii większość miast zachowała do dzisiaj swoją obronną strukturę starego centrum miasta.

Holender jest miły i otwarty, ale jego życie otoczone jest fosą - tak samo jak holenderskie miasta wciąż otoczone są fosami.

najlepiej zachowane miasta-twierdze w NL

Zamożni mieszczanie trzymali na dystans intruzów i najeźdźców. Tak było 500 lat temu i w głębi holenderskiej duszy jest tak do dziś.

Stare holenderskie miasta jak Amsterdam, Leiden, Alkmaar, Utrecht i wiele innych otoczone są fosami. Znaczy się, my to powinniśmy nazywać fosą bo takie przeznaczenie obronne niegdyś miały. Dla ułatwienia nazywamy wszystkie sztuczne drogi wodne kanałami ale Holender nie.

W holenderskich miastach nie ma kanałów

Kanałami zwie się tylko duże drogi wodne poza miastami. W miastach są za to:

Singel - zewnętrzny pierścień wodny średniowiecznego miasta służący jako fosa obronna. Zazwyczaj nabrzeże singel'a nie jest obmurowane.

Gracht - kanał wewnątrz miasta z obmurowanym nabrzeżem służącym niegdyś jako droga transportowa i rynsztok. Sieć gracht'ów może być różnej gęstości.

Holenderskie twierdze

Większość znaczących miast Holandii w XV-XVIII wieku była twierdzami obronnymi. Budowano je wówczas według wówczas nowoczesnych wzorów sztuki militarnej w modelu klinowym: sieć bastionów (trójkątnych lub pięciobocznych) połączonych ze sob wałami (kurtynami). Przy okazji nasypywania tych wielometrowych wałów powstawała fosa wokół obwarowania. Od starożytności miasta broniły się budując wysokie mury ale ten system w epoce coraz lepszych armat i materiałów wybuchowych stał się za słabą obroną. W XVI wieku powstał nowoczesny system obronny miast zapoczątkowany przez włoskiego stratega epoki renesansu, Giuliano Giamberti którego uczniowie jak np. Bernardo Morando zaprojektowali fortyfikacje Zamościa jak i zresztą całe to śliczne renesansowe miasto.

Najbardziej klasycznym i geometrycznie perfekcyjnym przykładem takiego budownictwa obronnego jest włoskie miasteczko Palmanova ale także sam Watykan opasiony jest potężnymi murami obronnymi i bastionami na każdym rogu.

W Holandii najpiękniejszymi przykładami miast-twierdz (vesting, także bolwerk) lub cytadel są:

Hulst
Brielle
Naarden
Willemstad
Woudrichem
Hellevoetsluis
Zaltbommel
Utrecht
Bourtange

Obok atrakcji spaceru po wałach tych malutkich miasteczek są one także bardzo ładne i turystycznie niezwykle atrakcyjne. Zapełniają się w słoneczne weekendy masą turystów.

Twierdze Polskie

W Polsce Zamość i Chełmno są najlepszymi i najładniejszym przykładem miast-twierdz.

Poza tym pozostałości twierdz w różnym stanie obejrzeć można w Modlinie, Koźle nad Odrą, Nysie, Srebrnej Górze a także twierdza Boyen w Giżycku, Osowiec nad Biebrzą, twierdza w Kłodzku i twierdza Wisłoujście w Gdańsku.