Holenderski potop

Żaden naród nie odczuł tak na własnej skórze takiej powodzi, w takim biblijnym znaczeniu potopu. Może ta wieczna groźba boskiego potopu zatapiającego grzeszników wpłynęła na holenderski charakter narodu żyjącego z biblią pod poduszką.

wał-grobla odgradzający morzeZapory wodne, groble  i wały ochronne maja raz na zawsze ochronić Holandię przed podobnym potopem. Oblicza się, że przy dzisiejszym stanie ochrony przeciwpowodziowej wciąż istnieje szansa; jedna na 10 tys. lat , że wały zostaną przerwane. Wydarzyć się to może gdy zbieg okoliczności połączy sztormowy huragan z zachodu z naporem super-przypływu Morza Północnego i jednocześnie ekstremalnie powodziowym stanem wód w Renie i Mozie.

32-kilometrowa grobla odgradzająca Morze Północne od wstępu do wewnętrznego jeziora IJsselmeer

Niż znad Szkocji pędzi wodę do Holandii

Wielki niż, huraganowe zachodnie wiatry napędzając masy wody Morza Północnego spiętrzają się u wybrzeży Niderlandów. Rozświetlone linie pokazują system wałów przeciwpowodziowych.

Holandia leży w wodzie14 grudnia 1287 roku w dniu Świętej Łucii północ Holandii (a właściwie Fryzję) dotknęła największa katastrofa w historii Niderlandów. Morze zatopiło Fryzję. Ten istny potop zupełnie zmienił wygląd Niderlandów. Fryzja została podzielona, w jej środek wlała się woda tworząc nowe morze zwane wówczas Morzem Południowym (Zuiderzee) a dzisiaj jeziorem IJssel (IJsselmeer). Z zatopionego obszaru powstały Wyspy Fryzyjskie i Morze Wattowe (Waddenzee). Zatopione zostały setki miast i wsi a życie straciło ok. 50 tys. ludzi - to jest 10% ówczesnej populacji żyjącej na tym obszarze.

Jak się buduje wał odporny na fale

Od tego momentu Holendrzy zabrali się na poważnie za ochronę swego kraju aby taka katastrofa się już nigdy nie powtórzyła. To było 725 lat temu. Następne 725 lat uformowało kolektywny charakter tego narodu, którego walka z morzem zmusiła do kolektywnej współpracy. Dla indywidualistów jest tu mało miejsca.
 

wał ochraniający Randstad

Najważniejszy wał ochraniający serce Holandii: Amsterdam, Hagę, Utrecht i Rotterdam - czyli niemal połowa (7 mln.) mieszkańców Holandii.

Najbardziej newralgicznymi miejscami holenderskiego systemu wałów jest bulwar miejscowości kąpieliskowych w Scheveningen i Katwijk aan Zee a także cała praktycznie prowincja Zeeland.

Nadmorski bulwar kąpieliska Scheveningen

W latach 2011-2012 prowadzone są prace wzmacniające wybrzeże Morza Północnego w miejscowości kąpieliskowej Scheveningen. Dosypano 2,6 mln m³ piachu z dna morskiego kilka kilometrów dalej i wzmacniany jest bulwar spacerowy.

Szacuje się, że gdyby najważniejszy krąg wału ochraniającego Randstad (wszystkie największe miasta Holandii) został przełamany na bulwarze w Katwijk lub Scheveningen to w ten pusty basen - jakim jest Holandia - ponad tydzień wlewała by się woda. Taki potop dotknąłby 2,3 mln poszkodowanych i 10 tys. ofiar śmiertelnych. Szkody materialne nieobliczalne.


rzeki muszą płynąc w wyznaczonych korytach

Rzeki muszą płynąć w swoich korytach i nie mają prawa wylać poza ciągle strzeżone wały. Jakość i kondycję wałów przeciwpowodziowych kontrolują specjalne służby (dijkbewaking).

wały wzdłuż rzek i kanałówWały ochronne (dijken) nie mogą stać zbyt długo pod dużym naciskiem wody bo rozmiękną i puszczą. Odwrotna sytuacja także jest szkodliwa; zbyt wyschnięte wały stają się lekkie i kruche. Piasek ma specyficzne właściwości: gdy jest suchy jest puszysty i sypki, gdy jest mokry jest twardy i stały. Na tej zasadzie funkcjonują wały. Nie mogą być ani za suche ani za mokre. W okresach suszy są zraszane.
Najnowsze generacje wałów ochronnych jak np. w północnej prowincji Groningen są już "inteligentnymi wałami" z wbudowanym systemem sensorów, stale monitorowanym, pokazującym wszelkie charakterystyki techniczne wału w każdym momencie.

Instytuty badawcze i politechniki stale pracują nad nowymi systemami ochrony kraju przed żywiołem. W tej chwili eksperymentuje się na przykład z tzw. "motorem piaskowym" (zandmotor) czyli w dokładnie wyliczonym miejscu przy wybrzeżu nasypuje się nową wyspę z piasku po czym morze, jego prądy mają same rozprowadzić ten piach wzdłuż wybrzeża.

System ochronny jest w stałym ulepszaniu, poprawianiu i wały trzeba stale umacniać i podwyższać. Mimo to jest to najbezpieczniejsza delta w świecie.

Tama w Zelandii

Bariera Oosterscheldekering, część Planu Delta - największa tama z kontrolowanym przepływem wody w Zelandii. To co widzimy jest tylko wierzchołkiem góry lodowej jakim jest ta gigantyczna konstrukcja pod wodą.

wieś rybacka Marken

Wieś rybacka Marken leży 15 cm ponad umownym poziomem morza (NAP).