Amsterdamskie kanały

Amsterdamskie kanały tworzą to miasto unikalnym w świecie. Niczym pajęczyna rozrastały się kanały w miarę rozwoju miasta. Napływ Żydów wygnanych z Portugalii (1497) a następnie protestanckich uchodźców z Antwerpii (1577) przyczynił się do burzliwego rozwoju miasta. Po tym przyszedł złoty wiek XVII.

W okresie swej największej świetności w XVII wieku Amsterdam rozrósł się do liczby 200 tys. mieszkańców i stał się jednym z najważniejszych miast świata. W tym czasie jedynie Londym, Paryż i Neapol liczyły tyle mieszkańców. Miasto gwałtownie się rozbudowywało i szybko przybywało mu pierścieni kanałów. Słowo kanał nie jest raczej właściwym słowem. Po holendersku nazywa się „gracht” co bardziej pasuje do fosy niż kanału.

amsterdamski kanał w roku 1672

Powyższy obraz Gerrita Berckheyde namalowany został w roku 1672 czyli ponad 340 lat temu. Przedstawia fragment amsterdamskiej Pańskiej Fosy (Herengracht) zaraz po jej zbudowaniu. Na nabrzeżu widać jeszcze pozostałości materiałów budowlanych. Tak wyglądało nowo budowane „osiedle mieszkaniowe” w najbogatszym wówczas mieście świata. Ten styl budownictwa kamienic połączonych wspólnymi ścianami, z frontem wychodzącym na wodę a tyłem na ogród, stosowali holenderscy architekci także w m.in. Kopenhadze i Gdańsku.

Z tym obrazem łączy się aktualny spór wierzycieli. Obraz ten zakupiło amsterdamskie muzeum narodowe (Rijksmuseum) w roku 2008 od pewnego holenderskiego milionera. Następnie obraz trafił w roku 2009 na wystawę do Waszyngtonu i wówczas amerykański bank JPMorgan Chase oznajmił, że jest właścicielem obrazu jak i wielu innych obrazów z kolekcji milionera. Także holenderski bank ABN Amro okazał się właścicielem obrazu jako, że oba te banki udzieliły wielomilionowych pożyczek milionerowi-cwaniakowi pod zastaw kolekcji obrazów. W kolekcji znajdują się obrazu najsłynniejszych malarzy; Rembrandta, Maneta, Picassa i innych. Dłużnik oczywiście pieniędzy już nie ma.

Poniższy obraz namalował Berckheyde 13 lat później, w roku 1685. Pańskia Fosa już jest zamieszkała i tętni życiem. Wygląda dzisiaj identycznie jak wtedy. Jedynie drzewa po tych 300 latach zmieniły wygląd tego fragmentu Amsterdamu.

amsterdamski kanał w roku 1685

Animacja historia rozwoju Amsterdamu w XVII wieku

>>> zobacz przewodnik po Amsterdamie