31 października 1517 roku, już niemal 500 lat temu, Marcin Luter przybił na drzwiach kościoła w Wittenbergii swoich 95 tez które na trwałe zmieniły oblicze chrześcijaństwa i zapoczątkowało w Zachodniej Europie protest przeciwko wypaczeniom kościoła rzymsko-katolickiego.

Koniec XIV wieku był wiekiem przełomowym dla Europy; rozpoczął się renesans, nastała rewolucja kulturalna wynalazku druku Gutenberga, Kolumb odkrył Amerykę, rozpoczęła się industrializacja, upadło Bizancjum, rozwijać zaczęła się kultura i sztuka, powstały najświetniejsze uniwersytety. Holender, Erazm z Rotterdamu rozpoczął krytykę kościoła katolickiego.

Marcin Luter urodził się w 1483 roku w Eisleben (pomiędzy Berlinem i Lipskiem), studiował w Magdeburgu i Eisenach. W wieku 22 lat podczas burzy trafia go piorun. Po tym wyjątkowym wydarzeniu Luter wstępuje do klasztoru i zostaje księdzem. Studiuje nadal filozofie i teologie na uniwersytecie w Wittenbergii.
Mając 34 lata zdążył już odwiedzić Rzym i napatrzyć się na rozwiązłe życie kościelne co zaowocowało opublikowaniem jego słynnych 95 tez.
Opublikowanie takiego dokumentu w tych czasach równało się samobójstwu. Luter miał szczęście, że trafił na odpowiedni moment w historii; Papież Leon X zbyt zajęty był wojną z Karolem V a ten z kolei zbyt potrzebował w tej wojnie wsparcia elektorów gdy to właśnie elektor Saksonii ochraniał Lutra.

Sto lat wcześniej, za podobną krytykę kościoła, podstępnie sprowadzony do Konstancji Czeski teolog Jan Hus spłonął żywcem na stosie wymawiając prorocze słowa:

“Dzisiaj upieczecie chudą gęś, ale za sto lat od teraz usłyszycie śpiewającego łabędzia, którego zostawicie nieupieczonego i żadna pułapka ani sieć nie złapie go dla was.”

Śpiewający łabędź Luter a po nim Kalwin rozpoczęli wygłaszać zasady „nowej wiary” szybko znajdując wielu zwolenników szczególnie w bogatej części Zachodniej Europy. Nowe tłumaczenie biblii Lutra z jego własnymi komentarzami było masowo wydawane a taniość nowej techniki druku sprawiły, że biblia trafiła do ludu.

O co tak naprawdę chodziło Lutrowi i jego zwolennikom?

Tak jak zawsze głównym motywem działania były… pieniądze.

Papież Leon X wznowił odpusty czyli odkupienie grzechów za pieniądze które mu były potrzebne na budowę nowej bazyliki w Watykanie. Za jego panowania szerzyła się korupcja i kupowanie stanowisk kościelnych (świętokupstwo). To było głównym powodem buntu Marcina Lutra i jego bogatych mieszczańskich zwolenników.
W zasadzie do dzisiaj nic się w tej części Europy nie zmieniło; nadal Papież nie jest lubiany a lud buntuje się tylko wtedy gdy mu rząd, kościół, lub ktokolwiek próbuje pieniądze wyciągnąć z portmonetki.