Holenderskie dolary i Jankesi

Wśród pierwszych kolonizatorów Ameryki znajdowało się sporo Holendrów. Ich wpływ na charakter Stanów Zjednoczonych był bardzo duży. Historia Nowego Jorku to historia holenderskiego osadnictwa. Wiele holenderskich śladów można dzisiaj jeszcze łatwo znaleźć na wschodnim wybrzeżu USA i w... słownictwie.

dolar

W amerykańskim słownictwie utrwaliło się parę typowo holenderskich słów

Słowo dollar pochodzi od holenderskiego słowa daalder dawnej monety w XVI-wiecznych Niderlandach. Z kolei nazwa daalder pochodzi od  czeskiego talara z Bohemii, swoją drogą najpopularniejszą monetą unii hanzeatyckiej. W ówczesnej Polsce daalder wart był trzy złote. Jeszcze w 2001 r., do czasu  wprowadzenia Euro mianem daalder zwano w Holandii potocznie 1,50 guldena. Do niedawna istniała także moneta 2½-guldenowej zwana rijksdaalder  (daalder imperialny).

 

2,50 guldena
Rijksdaalder - czyli 2,5 guldena z okresu gdy Niderlandy podzieliły się na Holandię i Belgię (1840 r.). Pierwsze monety 2,50 guldenowe funkcjonowały w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego (962 – 1806) zwanego także Pierwszą Rzeszą.

Rijksdaalder był monetą używaną w Holandii od 1840 r. do czasu wprowadzenia euro w 2002 r. W roku 1988 w związku z inflacją wprowadzono nową monetę 5 guldenów. Popularnie rijksdaalder zwano: knaak, riks lub achterwiel (tylne koło, ze względu na jego dużą wielkość średnicy 29 mm gdy moneta 2 euro ma średnicę prawie 26 mm.

2,50 guldena
Rijksdaalder używany do 2001 roku. Obok 5 złotych z "rybakiem" z czasów wczesnego PRL-u.

Holenderskie słowa w Ameryce

Popularne w USA przezwisko Yankee na określenie białych mieszkańców północnych stanów USA pochodzi od licznie te tereny zamieszkujących niegdyś Holendrów, wśród których popularnym imieniem było Jan-Kees angielszczone na Yankee.

Brandy pochodzi od holenderskiego brandewijn (czyli palone wino).

Sałatka Coleslaw = koolsla (sałatka z kapusty).

Pancakes = pannekoeken (naleśniki).

Cookie = koekjes (ciasteczka).

To skate - schaatsen (łyżwiarstwo).