Hanza była pierwszą unią ekonomiczną najbardziej rozwiniętych miast Europy. Prekursor Unii Europejskiej. Był to związek miast handlowych z czasów Średniowiecza.
W średniowieczu powstawało wiele unii handlowych, ale niemiecka unia miast hanzeatyckich była z nich zdecydowanie największa i najskuteczniejsza. Do Hanzy należały dziesiątki miast Niemiec, Holandii, Polski, Norwegii i państw Bałtyckich.