Skąd się wziął ruch lewostronny?

Kategoria: Ciekawostki

Ciągle 34% ludzi na całym świecie jeździ lewą stroną a pozostałe 66% - tak jak my - prawą. Kto jeździł samochodem po Anglii wie, że jazda lewą stroną jest równie dobra jak prawą. Chyba, że mamy napoleoński samochód. W wielkim skrócie; jeździmy po prawej bo lud nie cierpiał burżujów.

w Londynie patrz w prawo!

Skąd się wziął ruch lewostronny?

Na ten temat istnieje wiele teorii ale najbardziej udokumentowanym historycznie jest fakt, że w starożytności i średniowieczu ludzie poruszali się konno lewą stroną drogi czy ulicy z wielu praktycznych powodów.

Konnymi jeźdźcami byli z reguły ludzie zamożni lub rabusie. Ponieważ ludzie są w większości praworęczni wybierali przy mijaniu nieznajomego lewą stronę drogi aby w razie czego szybko móc prawą ręką wyciągnąć miecz, szable lub inną broń i uderzyć przeciwnika. Jadąc prawą stroną drogi jest to znacznie trudniejsze i mniej efektywne.

mieczem

Innymi słowy jadąc a nawet idąc lewą stroną znacznie łatwiej ugodzić przeciwnika z prawej strony.

Poza tym jadąc lewą stroną także ostra szabla znajdowała się po lewej stronie, czym omijało się ryzyko skaleczenie mijanego, lub jego konia sterczącą szablą.

Kolejną zaletą lewostronnej jazdy był fakt, że większość jeźdźców dosiada konia z lewej strony co jest zrozumiałe gdy u lewego boku jeźdźca wisiała szabla. Inaczej mógł jeszcze zranić własnego konia. Przy tym warto dodać, że w wielu miejscach (miastach) Zachodniej Europy tłok na drogach był duży, więc aby nie tamować ruchu konia dosiadało się na lewym poboczu i jechało lewą stroną.

angielskie drogi

Jadąc konno po angielskich drogach nocą (a kto zna angielskie wąziutkie drogi, pochmórny klimat, więc kompletnie ciemne noce, ten wie o czym mówię) bezpieczniej było trzymać się lewej strony gdzie pejczem jeźdźca "czół" obrzeżne zarośla wyznaczające drogę.

Na tej samej zasadzie w średniowiecznych zamkach budowano schody kręcone ze wskazówkami zegara na ewentualność ataku wroga który z dołu miał znacznie mniejsze pole rażenia mieczem niż obrońca stojący ponad nim.

jedź po prawej

Ciężarówki na prawo

Proces przechodzenia na ruch prawostronny zaczął się w XVII wieku gdy po drogach Francji i Stanów Zjednoczonych zaczęły jeździć duże, ciężkie transporty produktów rolnych. Tak ciężkie wozy musiały ciągnąć cztery konie i nie posiadały już kozła dla furmana. Furman siadał na lewym tylnym koniu przez co mógł konie lepiej okładać biczem a przy tym nie urazić mijanego wozu. Dlatego jazda prawą stroną była bardziej poręczna.

Napoleon po prawej

Rewolucja pojechała na prawo

Wreszcie Rewolucja Francuska (1789) zrewolucjonizowała także ruch drogowy. Arystokracja i burżuazja miała przywilej chodzenia lub jeżdżenia lewą stroną gdy niższe stany musiały przechodząc im się kłaniać z prawej. W czasach rewolucji burżuje nieco zmiękli i dla niepoznaki zaczęli chodzić/jeździć prawą stroną aby się nie wyróżniać zbytnio od ludu.

Dalsze powiększanie imperium Napoleona zaowocowało wprowadzeniem jego reguł w 1794 roku w przez niego zdobytych krajach, a w tym m.in. obowiązek ruchu prawostronnego. Wyjątkiem była Wielka Brytania, Portugalia, Szwecja, Finlandia i Cesarstwo Austro-Węgierskie.

W Holandii po upadku Napoleona niektóre miasta powróciły do ruchu lewostronnego i tak np. ostatnim miastem z ruchem lewostronnym w Holandii był Rotterdam gdzie obowiązywał do 7 maja 1917 roku.

Wielka Brytania nie zdobyta nigdy przez Napoleona własnie jemu na złość wprowadziła obowiązek ruchu lewostronnego w 1835 r. Także we wszystkich brytyjskich koloniach, czyli w olbrzymiej części świata. Dlatego do dzisiaj w byłych koloniach: Pakistan, India, Australia i Południowa Afryka jeżdżą po lewej. Z wyjątkiem Egiptu który zdobył kiedyś Napoleon.

po prawej

Także na kolei

Kolei jest angielskim wynalazkiem i gdy budowano pierwsze koleje żelazne na kontynencie, właśnie po 1835 roku, kopiowano także brytyjskie normy ruchu kolejowego, ściślej normy Georgesa Stephensona (1781-1848) wynalazcy prawdziwej kolei. Do dzisiaj ruch prawostronny w kolejnictwie nie jest światową regułą. W Belgii i Portugalii pociągi do dzisiaj jeżdżą lewą stroną torów.

Etykietowanie: europa Napoleon
1 komentarzy

Użytkownicy muszą być zarejestrowani i zalogowani, aby móc komentować.

Nie widzę, aby ruch lewostronny miał jakiekolwiek zalety nad prawostronnym. To chyba tylko i wyłacznie kwestia przyzwyczajenia - teraz już nikt nie nosi szabli a wozy z czterema końmi widzimy jeszcze rzadziej niż kiedykolwiek :)
Pozdrawiam, Kataryniarz

Z boku widać lepiej