Historia kontaktów polsko-holenderskich

Kontakty polsko-holenderskie sięgają już co najmniej 700 lat wstecz i jest tak długa i bogata jak historia naszych kontaktów z Krzyżakami i Prusakami.

Ba! Powiedziałbym nawet, że do dzisiaj w tych stosunkach, w zasadzie, mało się zmieniło.

700 lat temu rozkwitł hanzeatycki Gdańsk gdzie holenderscy kupcy żyli dostatnio i stawiali przepyszne kamienice, bogacąc się na handlu polskimi produktami z pól i lasów w głębi lądu.

To holenderscy kupcy rozpraszali się po całym świecie (tak jak i dziś robią nadal) na swoich wspaniałych żaglowcach i handlowali z wszystkimi i wszędzie według prostej zasady; tanio kupić i drogo sprzedać. Tak też czynili przez wieki i czynią nadal też w Polsce (zobacz: Philips, UPC, Heineken, Unilever, ING, Akzo, DAF). Holandia dzisiaj zajmuje pierwszą pozycję na liście krajów – największych zagranicznych inwestorów w Polsce (przed Niemcami, Francją i USA!).

W 15 - 17 wieku nad Bałtykiem leżało wiele ważnych portów i centrów handlowych ówczesnego świata a jednym z nich był Gdańsk, który byłoby wówczas nazwać polskim miastem. Było miastem światowego handlu, po trosze brandenburskim, krzyżackim, pruskim no i przede wszystkim holenderskim. Owszem, do Gdańska polscy flisacy spławiali Wisłą wiele atrakcyjnych towarów; zboże, drewno, skóry, sól i inne dobra natury. Te towary Holendrzy sprzedawali z olbrzymim zyskiem w zachodniej i południowej Europie. Na tym gdańskim handlu powstało wiele holenderskich fortun i ten dorobek stał się podwaliną późniejszego holenderskiego imperium handlowego.

Maszty żaglowców holenderskich pochodziły z polskich puszcz i amsterdamskie kamienice stoją do dziś na dębowych palach z tychże polskich puszcz. Za to czerwona cegła holenderska dała początek pruskiego „cegielnego” gotyku tak do dzisiaj bogato reprezentowanego na Pomorzu i Mazurach. Statki płynęły z Gdańska pełne towarów i aby nie wracać na pusto, jako balast, przywoziły cegłę.

Już od 1297 roku istniało piękne miasto Pruska Holandia (Preussisch Holland - Pasłęk) założone w krzyżackich Prusach. Tam też i w okolice ujścia Wisły uciekali prześladowani w 16 wieku protestanci z Holandii; w dziewicze i bagniste tereny Żuław gdzie wykorzystywali swoje talenty dla osuszania polderów. W 1945 roku potomkowie tych uciekinierów sami uciekli z tych ziem i z Pasłęka wraz z reszta Prusaków w trwodze przed nadciągającą Armią Czerwoną.

Około 400 lat temu duże grupy holenderskich Menonitów zakładały kolonie wzdłuż dużych polskich rzek; Wisły i Bugu. Tam gdzie bagna i rozlewiska odstraszały miejscową ludność – tam osiedlali się Holendrzy świetnie sobie dający radę z melioracją. Nawet warszawska podmokła Saska Kępa była osadą holenderska. Dobrych stosunków z tubylczą ludnością Holendrzy nie mieli a i często nękani byli pogromami dzikich hord ze stepów, co religijni Menonici przyjmowali jako wolę Bożą.

Holendrzy czuli się lepsi od Polaków o których mówili, że śpią w słomie na klepisku, jedzą drewnianą łyżką z jednego garnca i nie noszą bielizny.

W roku 1831, po powstaniu listopadowym prasa holenderska pisała o Polakach: “Woelziek, ondankbaar en immatuur” (”Wichrzyciele, Niewdzięcznicy i Niedojrzali”). Jedyne przysłowie związane z Polska, które do dzisiaj funkcjonuje w języku holenderskim to “Poolse landdag” (”polski sejmik”) - tym mianem określa się imprezy kończące się totalnym chaosem.

Kto zgadnie jak dzisiaj Holendrzy postrzegają Polaków?

A jakie były kontakty Polaków w Holandii?

Owszem, garstka dzieci polskich magnatów studiowały na Zachodzie w tym też w Holandii.

Owszem, jeden Polak pomagał holendrom kolonizować Brazylię (Arciszewski).

Owszem żołnierze gen. Sosabowskiego i Maczka ginęli w wyzwalaniu Holandii w 1944 roku.

Owszem, dzisiaj holenderskie rolnictwo, budownictwo i inne proste a ciężkie zawody opierają się na polskiej sile roboczej.

Ale czy te wszystkie fakty maja nas napawać dumą?