Co roku rodzą się nowe słowa i stare umierają

Kategoria: Język

Język holenderski ma to do siebie, że ilość słów jest w nim nieskończona. Słowa można łączyć w nieskończoną ilość kombinacji. Usuwane są zbędne spacje i tworzy się na potrzebę chwili nowe słowa. Co roku Holendrzy w publicznym grudniowym głosowaniu online wybierają Słowo Roku. Język żyje wydarzeniami i sprawami dnia codziennego. Co roku powstają nowe słowa które są odbiciem ducha epoki lub częściej ducha minionego roku.

Najpopularniejsze słowa roku 2016 w Holandii

Nowe słowa które otrzymały nominację słownika Van Dale na rok 2016:

Brexodus - masowa ucieczka firm i osób z UK z powodu Brexit. 
Landarrest - zakaz opuszczania kraju w wypadku radykalnych islamistów.
Mediaweigeraar - obywatel nie ufający oficjalnym mediom.
Plascontract, także zelfzorgarrangement lub plasregime - umowa dyrekcji z mieszkańcami domu opieki nt. limitu chodzenia do ubikacji, obowiązek siusiania maksymalnie 3x dziennie w domach starców.
Pokémonterreur - ucioążliwości powodowane przez fanatyków gry Pokémon Go.
Seniorenpardon - zwolnienie seniorów z obowiązku poszukania pracy.
Sjoemelzaad - nasienie, sperma niewiadomego pochodzenia w banku spermy.
Thuisterrorist - członek rodziny terroryzujący otoczenie.
Treitervlogger - nękający ludzi swoimi filmikami vlogger z napastliwym zachowaniem.
Trumpisme - awersja do politycznego establishmentu wzorem Donalda Trumpa.
Onwaarneming - halucynacja, doświadczenie które naprawdę nie zaistniało, np. islamizacja Europy.
Loedermoeder - matka zaniedbująca dzieci, czyli butelka proseco i smartphone są ważniejsze od dzieci.
Twijfeltrucker - kierowcy tirów wątpiący czy przejechać most Merwedebrug na A27 przy Gorinchem.

słowa 2016

W wyborach 20 grudnia 2016 r. zwyciężyło słowo treitervlogger - czyli vlogger nękający ludzi napastliwym zachowaniem dla potrzeb swego filmiku.

HISTORIA MINIONYCH LAT

2015

1. Sjoemelsoftware - manipulowane oprogramowanie; od samochodów Volkswagena.
2. Poortjesspringer - przeskakiwacz bramek; osoba omijająca w ten sposób opłatę komunikacji publicznej na stacji kolejowej.
3. Je suis ... -  od zamachu na paryski Charlie Hebdo.

W kategorii języka młodzieży wygrało słowo:
Tinderellasyndroom - syndrom Tindera; od apki randkowej "Tinder" która przeniosła prawdziwe życie do wirtualnego świata.

Słowa roku z lat poprzednich

2014

1. Dagobertducktaks - podatek Dagoberta Ducka (rysunkowego symbolu bogacza); zwiększonego podatku dla bogatych.
2. Moestuinsocialisme - propagowanie socjalistycznej samodzielności, samowystarczalności ogródka działkowego.
3. Stemfie - zdjęcie robiona w kabinie wyborczej

2013

popularna gierka smartfonoa

1. Selfie

2011 

1. Weigerambtenaar (urzędnik stanu cywilnego odmawiający udzielenia ślubu parze homoseksualnej)
2. Arabische lente (arabska wiosna)
3. Plaszak (torebka do sikania - pomysł kolei jako ekwiwalent braku toalet w pociągach)
4. App (aplikacje do smartfonów i tabletów)
5. Casinopensioen (emerytura "jak z kasyna", czyli jej wielkość zależna od sytuacji ekonomicznej w danym momencie)
6. Bedrijfspoedel (przewodniczący opozycji jako "piesek na smyczy" premiera)
7. Eurocrisis (kryzys europejski)
8. Occupy (bunt oburzonych)
9. Wordfeud (nazwa popularnej gry smartfonowej)
10. Schuldencrisis (kryzys długów)

Najpopularniejszym słowem roku w USA było słowo "pragmatic" a w Niemczech "Stresstest" i "Merkozy".

2010:  Twitter (od twitter.com)
Dreigtweet - wiadomość z pogróżkami na twitterze
Pingen - wysyłanie wiadomości z telefonu BlackBerry przez internet.
Ontwitteren - "od-twiterować się", czyli skasować konto na twitter.com

2009: twitteren (wstawiać wiadomości na Twitter.com),
Ontvrienden („od-przyjaźnić się” czyli skasować swoich wirtualnych znajomych z Facebook, Hyves lub Nasza Klasa, 2009).

2008: swaffelen (pukanie męskim członkiem o dowolny obiekt w celu podniecenia).

2007: sonjabakkeren (czasownik od  Sonja Bakker - twórczyni nowej diety),
Comadrinken (zapić się do nieprzytomności),
Wiiën (grać na konsoli Wii).

2006: bokitoproof (Bokito-odporne - goryl Bokito z rotterdamskiego Zoo wydostał się z klatki i napadł kobietę),
Ayaan (popularna czarna parlamentarzystka opuszcza Holandię po odebraniu jej obywatelstwa).

2005: tsunami (katastrofa w Indonezji),
Troetelmarokkaan (Marokańczyk-maskotka polityków).

2004: haiduc (od popularnego przeboju Dragostea din tei),
Kutmarokkaan ("pieprzony Marokańczyk").

2003: gamen (czasownik od słowa game czyli grac w grę komputerową).

2002: googelen (guglować).

2001: babyboomers (pokolenie wyżu demograficznego z lat pięćdziesiątych, chodzi głównie o facetów „z kasą”, decydentów),
2000: montignaccen (nazwa diety Francuza Montignaca - szalenie popularna pod koniec XX wieku w Holandii),

 

Więcej o Znaku Czasu.

[Aktualizacja od 2011 r.]

Etykietowanie: język słowo
6 komentarzy

Użytkownicy muszą być zarejestrowani i zalogowani, aby móc komentować.

Slowem roku 2011 (van Dale) bylo slowo ''tuigdorp''.

tuigdorp 43 %
caviapolitie 16 %
occupyer 9 %

Najbardziej popularnym slowem w naszym domu (a raczej zwrotem) bylo ''samen blokjes spelen'' - niespelna 3 letniej corki, ktora kazda wolna chwile wciaga nas w zabawe klockami Lego :-)

Wiatrak

Van Dale ma swoją listę która opublikował właśnie dzisiaj :-) ja pisząc to jakiś czas temu kierowałem się tym co w mediach najbardziej górowało http://www.onzetaal.nl/weblog/onze-taal-... Słowo "tuigdorp" zupełnie mi nawet nieznane!?
My mamy własne domowe słowa jak np. smeerchocolade. No i masę spolszczeń lub sholendrzeń i dowolnych krzyżówek językowych.

Rowniez rzucilo mi sie w oczy zupelnie przypadkowo przegladajac wiadomosci.

Belgijskie sa...

Stoeproken
Pedopriester
Frietrevolutie

Mnie podoba sie jedno z nominowanych slow w USA w roku 2010 - ''fat-finger'' - uzywane jako czasownik oznaczajacy naciskac przez przypadek wiecej niz jeden klawisz/przycisk na klawiaturze/pad etc. Nie istnieje chyb anikt komu sie to nie zdarza.

Wiatrak

fat-finger... ja się zawsze przepalczam :-)

Dziwne, jak dla mnie słowami roku 2011 w Holandii, były bez wątpienia: Polen, Poolse, Pools, Oost Europa (pod tym terminem w opinii przeciętnego Holendra kryje się oczywiscie, jakże by inaczej, Polska) i cała reszta pochodnych.

Wiatrak

Zgadza się Robertus. Dla mnie słowo Pool stało się przekleństwem 2011 roku (także z osobistych powodów). Wszyscy trafiamy do jednego wora z napisem POOL. takich worów jest więcej z napisem: cygan, turek, murzyn, rumun, pool...