Holenderska Matka Handlu i ostatni polski flisak

Lato tego roku jest kapryśne i wielkie opady deszczu podniosły wysoko wody na polskich rzekach. San i Tanew zamieniły się w wielkie rwące rzeki grorzące wystąpieniem z brzegów.

Przypadek; zamknięty most na Wiśle, rzucił mnie w podróży po Polsce do uroczego miasteczka Ulanów. W moim przewodniku znalazłem o tym mieście tylko wzmiankę o zabytkowym kościele flisaków. Zostałem tu dłużej.

Mało kto w Polsce wie, że historia spławiania towarów przez flisaków jest ściśle związana z Holandią. Bez skupywania tych towarów w Gdańsku nie powstałaby późniejsza potęga Niderlandów.

Nic w Polsce nie jest tak związane z Holandią jak żegluga śródlądowa.

Dlatego do dzisiaj ten XV-wieczny gdański handel zwą Holendrzy Matką Handlu (Moedernegotie).

W Ulanowie spotkałem człowieka który zbiera pamiątki i dokumenty z czasów flisackiej świetności Ulanowa. Powstaje muzeum dziejów miasta flisaków. Świetność Ulanowa już dawno minęła tak jak minęła już dawno świetność wszystkich polskich rzek.

Ulanów leży w widłach rzek Tanew i Sanu. W dawnych czasach na Tanwi istniał port gdzie szkutnicy budowali barki rzeczne. Miasto zamieszkiwali flisacy i starsi rangą retmani. Z Ulanowa wypływało wiele konwoi z drewnem, zbożem, miodem i innymi bogactwami zamawianymi przez Żydowskich i Holenderskich kupców od Sandomierza po Gdańsk.

W ulanowskim porcie na Sanie stoi jeszcze flisacka tratwa. Jest jeszcze w mieście ktoś próbujący podtrzymać te wymarłe tradycje wymarłego zawodu.

W przepięknym drewnianym kościele parafialnym pw. św. Jana Chrzciciela i św. Barbary z roku 1643znajdującym się przy rynku wisi obraz przedstawiający retmana (kapitana flisaków).

Fragment historii Ulanowa z portalu miasta: "Sławę i bujny rozkwit od XVII do XIX wieku Ulanów zawdzięcza rozbudowanemu rzemiosłu szkutniczemu i silnemu ośrodkowi flisackiemu. U ujścia Tanwi do Sanu znajdowała się przystań rzeczna zwana "palem", do której zawijały statki żeglugi śródlądowej. W warsztatach szkutniczych budowano, naprawiono statki, w szczególności specjalizowano się w budowie galarów. Gdy Ulanów był miastem, pobudowano spichlerze i stał się on wtedy prawdziwym portem dla
rozległych terenów Ziemi Bełskiej, Podola, Ziemi Czerwieńskiej. Ruchliwość portu w Ulanowie odzwierciedla nadane mu wtedy miano "małego Gdańska.". Działający w Ulanowie cech retmański i sternicki miał wielki wpływ na to, co działo się w miasteczku. Przygotowywał on młodych ludzi do prowadzenia spławu Sanem, Wieprzem, Bugiem, Narwią i Wisłą do Torunia, Grudziądza i Gdańska. Od tego czasu stał się Ulanów stolicą polskiego flisactwa. "

Całe dorzecze Wisły służyło przez 500 lat do spławiania polskich towarów do Gdańska na których krocie zarabiali polscy feudalni magnaci, żydowscy pośrednicy i Holenderscy kupcy. Swoją drogą spoglądając na dorzecze Wisły widzimy - nie przypadkowo - rdzenne polskie ziemie.

Samo słowo flisak pochodzi od niemieckiego Flößer którego pokrewnym zawodem w Holandii był jager.

Przeczytaj pokrewne artykuły o:

• Historia Wisły
• Zboże do Gdańska
• Drewno do Gdańska
• Toruńskie pierniki
• Historia kontaktów polsko-holenderskich
• Kupiec i Sarmata
• Burłaki - żegluga pociągowa