HOLENDER W POLSCE II

Polska historia liczy wiele fascynujących momentów. Mnie osobiście najbardziej przyciąga okres sprzed II Wojny Światowej który nazwałbym „okresem społeczeństwa stanowego”. Szlachta i kler kierowały narodem i utrzymywały agrarny charakter narodu. Będąc w Polsce szukam śladów tej przeszłości i znajduje tych śladów jeszcze wiele.

Poznawanie Polski pomogło mi także poznać i zrozumieć sytuację na Bliskim Wschodzie. Także tam istnieją nadal społeczeństwa stanowe. Elita i ziemiańska arystokracja posiadają ziemię, zajmują wszystkie stanowiska w aparacie władzy i posiadają monopol handlowy. Powoduje to niedorozwój przemysłu w porównaniu do krajów Zachodnich. Także Bliski Wschód charakteryzuje silna reżyseria religijna woląca pozostawić naród w zacofaniu niż dopuszczeniu go na drogę nowoczesności i a tym samym świeckich pokus z tym związanych.

Komunizm zmiótł społeczeństwo stanowe lub klasowe - jak się wówczas mówiło. W pewnym sensie było to błogosławieństwo jakiego ja dzisiaj także Bliskiemu Wschodowi życzę. Komunizm przyniósł Polsce w zamian nowy rodzaj społeczeństwa stanowego. Poza szybkim rozwojem przemysłu, mało się zmieniło. Arystokracja zastąpiona została “nomenklaturą”. Kościół otrzymał nową pozycję; bliżej narodu ale wciąż z tym samym zadaniem trzymania narodu z dala od nowoczesności i pokus doczesnych.

Społeczeństwo stanowe i komunizm miało podobne korzenie. „Idealne społeczeństwo” jakie miał przed oczyma Plato w swym dziele „Politea”. Ten model wbudował kościół już w IV wieku w chrześcijańską teologię czym odegrał niedwuznaczną rolę w historii Europy. Nie może być inaczej jak to, że kościół utrzymywał dwuznaczne stosunki z komunizmem. Odrzucenie bezbożnego obrazu świata związane było z akceptacją warunków życia.

Radio "Maria" jest produktem tego okresu i jest przedstawicielem melancholicznego ideału niewinnego życia. Wpływ tego ruchu jest nadal duży i widoczny w Polsce, która stawia tak trudne kroki na nowej drodze demokracji.

Idea, że każdy ma prawo do kierowania swym życiem w sposób który wydaje mu się najlepszy, musi pokonać jeszcze długą drogę zanim dotrze do umysłów wszystkich Polaków. Ale ja już widzę pierwsze kiełki.

Peter Louter
tłumaczył: Andrzej Skibiński

PS.: Polecam także artykuł autora "Jak nauczyłem się całować mężczyzn"