Skąd się wziął zajączek wielkanocny?

Kategoria: Obyczaje

Jest wiele teorii pochodzenia zajączka wielkanocnego choć żadna nie posiada wiążących dowodów. Wiemy jedynie, że jest to świecka tradycja mające swe źródła w luterańskich Niemczech. Rozniosła się po Europie i świecie wraz z niemieckimi osadnikami.

Dlatego też wielkanocny zajączek (paashaas) jest tradycją w Holandii najmocniej kultywowaną we wschodniej części kraju.

zajęcze jajkaPaashaas przynosi wielkanocne jajka - symbol życia. Ta kombinacja zająca i jajek jest w brew pozorom logiczna. Paashaas - to słowo nie łatwe do poprawnego wymówienia Polakowi.

Zajęcze jajka

Niektóre ptaki polne składają chętnie na wiosnę jajka w opuszczonych zajęczych legowiskach (hol.: hazenlegers). Dawniej głodni chłopi na przednówku (lub w czasie postu) szli szukać na wiosnę jajek na łąkach i znajdywali je czasami akurat w okresie Wielkiejnocy w zajęczych legowiskach lub norkach. Tradycja zbierania jajek czajki przetrwała we Fryzji do dzisiaj.

Anglicy przemianowali zająca na królika (Easter Bunny) natomiast Australijczycy - wymęczeni plagą królika - starają się zamienić królika na rodzimego wielkoucha króliczego (bilby); ;Easter Bilby. W samych Niemczech istnieją regionalne różnice: w Bawarii zajączkiem wielkanocnym jest kogut, w Tyrolu kura, w Turyngii i Westfalii lis a w Hanowerze kukułka.

Jajka - im bardziej na wschód Europy tym bardziej zdobione; od zwykłego kolorowania skorupek do nanoszenia misternych ornamentów na Ukrainie.

Baranek z cukru

Polska tradycja baranka, święconki i dzielenia się jajkiem jest nieznana w Zachodniej Europie. Różne formy święconki, czyli produktów spożywczych błogosławionych w kościele występują w niektórych katolickich regionach byłych krajów Cesarstwa Austro-Węgier i Bawarii.

zajączek i baranek z cukru

Produkcję cukru rozpoczęto już ok. 500 lat p.n.e. w Indiach po czym ta trudna wóczas technologia produkcji cukru trafiła do krajów arabskich. We wczesnym średniowieczu egipscy kalifowie imponowali gościom figurami i modelami wykonanymi z cukru. Budowanie modeli pałaców, świątyń i figur było najbardziej ulubionym przeznaczeniem cukru w arabskim świecie.

Do dzisiaj pozostały nam z tego tradycyjne symbole dobrobytu: wielkanocne baranki lub zajączki z cukru ale takżę arabski marcepan i chałwa.

Pasja Mateusza

Wielkanoc jak i inne świąteczne obrządki przestały być praktykowane w Holandii. Symbolicznie konsumuje się czekoladowe jajeczka, odwiedzi rodzinę, zje lepszy obiad. Wolne dni służą do wycieczek i spacerów.

Bach - Pasja Mateusza

Tradycją wyższych warstw społecznych Holandii i Flandrii jest uczestnictwo w wielkanocnym koncercie "Pasja według św. Mateusza", Jana Sebastiana Bacha. W ponad stu salach; od małych kościołów do największych sal koncertowych w całym kraju uczestniczyć można w koncercie. Pasja w różnych wykonaniach od klasycznych do nowoczesnych nadawana jest także w telewizji. Największe koncerty odbywają się  już od ponad 60 lat, co roku w amsterdamskiej filharmonii.

Świąteczne porządki

W poniedziałek wielkanocny otwarte są wszystkie centra i bulwary handlowe, salony meblowe i salony samochodowe. Tradycyjnie Poniedziałek wielkanocny był dniem najlepszych utargów sprzedawców samochodów. Szczególnie salony meblowe (hol.: meubelboulevard lub woonboulevard) cieszą się w ten dzień największą popularnością i całe rodziny walą tłumnie do wielkich salonów oglądać meble, szukać nowych kanap, łóżek, stołów a nawet całych kuchni.

trzepanie dywanów

Zwyczaj ten także wziął się z dawnych tradycji wiosennych porządków i generalnego sprzątania domu. Trzepano materace, dywany, koce, czyszczono piece, myto okna, dzrwi i próg domu. Gdy kupowano coś nowego do domu to kupowano to właśnie w tym okresie po wielkim wielkanocnym sprzątaniu.

salon meblowy

W roku 1995 Niderlandzka Rada Kościołów postulowała po raz pierwszy skasować drugi dzień Wielkiejnocy i drugi dzień Zielonych Świątek na rzecz muzułmańskiego święta Suikerfeest (muzułmańskie Święto Przerwania Postu - w Polsce nazwa nieznana, wśród polskich Tatarów pod nazwą Kurban Bajram). Podobnie postulowały w 2006 roku związki zawodowe CNV. Projekt do dzisiaj nie został przyjęty i w obecnym klimacie politycznym jest już bez szansy. Tradycje są silne a i sklepikarze maja w drugi dzień świąt wyjątkowo dobry utarg.

[Aktualizacja z 2015 r.]

Etykietowanie: jajko wielkanoc zając
3 komentarzy

Użytkownicy muszą być zarejestrowani i zalogowani, aby móc komentować.

"Niderlandzka Rada Kosciolow " ma podobny wydzwiek jak "Komisja d/s Obrony Praw Czlowieka" za...Stalina! Ta pierwsza jest zwyklym masonskim tworem do zniszczenia chrzescijanstwa ze szczegolnym naciskiem na katolicyzm ,ale nie musza sie juz wysilac czego dowiodla ostatnia edecja talk -show Pauwa w ktorym niejaki Al Afgani jasno nakresili przyszlosc jaka sie naiwnym Holendrom szykuje!
Zniknie juz zniewawidzone chrzescijanstwo ,ale czy juz Lenin nie powiedzial ,ze kapitalisci chetnie sprzedadza sznurek na ktorych sie ich powiesi ? Oczywiscie metafore ta trzeba tylko przerobic na majaca odniesienie do masonerii...

Z roku na rok coraz mniej odczuwam Wielkanoc. Podobnie jest z Bożym Narodzeniem, choć tutaj jeszcze klimat jest. Z Wielkanocą jest gorzej. Nie wiem, czy to zmęczenie czy starość, ale... Wielkanoc wcale mnie nie cieszy.

Sophia,
http://dermoestetyka.sklep.pl

Wiatrak

Święta Wielkiej Nocy są najważniejszym świętem w kościele wschodnim. Ponieważ Polacy byli przez wieki pod dużym wpływem wschodniej kultury a wielu było także wyznawcami kościoła ortodoksyjnego to i Wielkanoc w Polsce obchodzona jest znacznie bardziej uroczyście niż jak to ma miejsce na Zachodzie gdzie Christmas ma głębsze tradycje, choć kościół przestał grać rolę. Kto żyje w zachodniej kulturze to z natury rzeczy jego wielkanocne uczucie wietrzeje.