Od Ostary przez jajeczko, zajączka i paschę do Wielkiejnocy

Kategoria: Ciekawostki

Wielkanoc jest przykładem mieszania się światowych tradycji i kultur. Źródłem jest najstarszy obrzęd ludzkości: czczenie płodności, wiosny, narodziny nowego życia. Chrześcijanie wcielili w te tradycje zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Chociaż dopiero od roku 325 przy skompilowanie ustalonej dacie - spadku po żydowskim święcie paschy.

Isztar

Narodziny życia

Wśród narodów germańskich czczono wiosenną boginię życia i płodności Ostarę, stąd też w języku niemieckim Wielkanoc zwie się Ostern a w angielskim Easter. Ale już znacznie wcześniej, ponad 4 tys. lat p.n.e. największą boginią babilończyków był Isztar - bogini płodności i miłości. Isztar, Ostern i Easter - brzmi niezwykle podobnie.

Zajączki i jajka są także pogańskimi symbolami. Zając symbolizuje Ziemię a jajko jest symbolem nowego życia choć pochodzenie tego obyczaju jest bardziej prozaiczne. Niemcy i Czesi wieszają jajka na drzewach co pochodziłoby od starogermańskiego kultu drzewa. Pisanki, jajka ozdobne, jajka z czekolady, ukrywanie jajek dzieciom dla zabawy - wiele obyczajów narosło przez tysiąclecia.

Śmigus-dyngus to polska nazwa słowiańskiego obyczaju, znanego także pod nazwą oblewaczka czy lany poniedziałek. Praktykowany był lub nadal jest, głównie na wsiach, w krajach słowiańskich i Węgrzech. Zdaje się, że pierwotna wersja obyczaju pochodzi z Czech gdzie nadal w poniedziałek Wielkanocny chłopaki ganiają za dziewczynami ale... z rózgą. ucieczka z Egiptu

Żydowskie dziedzictwo w Europie

Żydzi czczą swoje święto Pascha już od kilku tysięcy lat w tych dniach na upamiętnienie ich wyjścia z egipskiej niewoli. Pascha znaczy dosłownie „przejście, ominięcie” i od żydów to słowo trafiło też do języka holenderskiego w formie Pasen.

Tak w Holandii jak i w Polsce Żydzi przez wieki żyli wśród nas i przejęliśmy z ich kultury, języka, obrzędów i kuchni więcej niż nam się wydaje. Żydowskie święto Pesach - Pascha - przypada na wiosnę, od 15-go dnia miesiąca nisan (marzec - kwiecień) i trwa osiem dni. Tradycyjnie spożywa się symboliczne potrawy, m.in. jajka na twardo.

Tradycja Paschy wiąże się z wyzwoleniem żydów z egipskiej niewoli i jest obłożona rygorami koszerności, a cały dom jest dokładnie myty i czyszczony, aby usunąć wszystko co stare i nieświeże (skąd my to znamy?). Jedzone są też jajka na twardo. Jedynym pieczywem dozwolonym w czasie trwania Paschy jest maca,maca symbolizująca podpłomyki pieczone naprędce podczas ucieczki z Egiptu, gdy brak czasu nie pozwalał na zakwaszanie chleba. Można powiedzieć, że w pośpiechu umykając z Egiptu nie mieli czasu na gotowanie, więc na droge zabrali "suchy prowiant"; suchary i jajka na twardo. Przaśne ciasto na macę cienko wałkowano, a potem żelaznym radełkiem lekko je dziurawiono, aby nie wydymało się w piecu. Macą chętnie częstowano sąsiadów - katolików a żydowscy chłopcy przynosili ją do szkoły i częstowali kolegów w klasie. Maca trafiła do polskiego jadłospisu i jeszcze ja pamiętam, że w każdym sklepie spożywczym sprzedawano paczki macy, które chętnie jadłem; kruche ciasto jadło się jak chipsy.

potrawy w dniu paschy

Wielkanoc istnieje od 325 roku

Ale wróćmy do początków chrześcijańskiej Wielkiej Nocy. W roku 313 cesarstwo rzymskie oficjalnie przyjęło chrześcijaństwo czego logiczną konsekwencją było odcięcie się od żydowskiej Paschy (żydowska Pascha nie musi wypadać w niedzielę), choć nie wszyscy biskupi byli zgodni co do daty i obrządku. Na konsylium nicejskim w roku 325 ustanowiono więc skomplikowaną datę obchodzenia Wielkiej Nocy:

  • w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, nie wcześniej niż 22 marca i nie później niż 25 kwietnia.

Renesansowy papież Grzegorz XIII zreformował mocno już wówczas przestarzały kalendarz juliański (wprowadzony w roku 45 p.n.e. przez Juliusza Cezara) i wprowadził w roku 1582 swój własny kalendarz gregoriański - którego używamy do dzisiaj. Kościoły wschodnie pozostały przy kalendarzu juliańskim i dlatego Wielkanoc do dzisiaj świętujemy oddzielnie. W wielu słowiańskich językach Wielka Noc nazywa się też dla odmiany Wielkim Dniem.

Wielkanoc po holendersku

Dzisiaj Wielkanoc (ned. Pasen) jest już dla większości Holendrów świętem świeckim, okazją do rodzinnych odwiedzin, krótkich wakacji, wypadów za miasto, odwiedzenia galerii handlowych lub salonów samochodowych, itp.

Wizyta w kościele nie jest już od dawna opcją gdyż nawet w tak duże święto kościelne w roku 2016 na mszę udało się ok. 16% Holendrów. Za to wciąż popularna jest tradycja koncertów "Pasji według św. Mateusza" Jana Sebastiana Bacha, odbywających się w całym kraju i nadawanych w telewizji.

Sprzedaje się i konsumuje sporo jajek i zajączków z czekolady.

Starą i popularną tradycją jest chowanie przez rodziców jajek z czekolady. Wyszukiwanie jajek schowanych w domu lub ogrodzie jest frajdą dla dzieci. Tradycja ma źródła w dawnych czasach, gdy rolnik wierzył, że zakopanie jajka na polu przyniesie płodność ziemi i urodzaj.

życzenia wielkanocne 2013

Etykietowanie: religia święta wielkanoc
7 komentarzy

Użytkownicy muszą być zarejestrowani i zalogowani, aby móc komentować.

vlasta

Ty dobrze wierz i ja też to wiem,że te radosne tradycje wyniesione z domu rodzinnego to w większości pogańskie obrzędy ale wyznawcy boga nie mają o tym pojęcia lub wolą o tym nie wiedzieć,a częściej uważają,że to nie może być prawdą.

A więc radujmy się bracia i siostry bo nastał czas gdy nasza matka Gaja zaczyna obdarowywać nas swoimi płodami:))
Wszystkiego najlepszego dla redakcji Wiatraka:)

broerkonijn

Piekne zyczenia. Dolaczam sie do nich. Wiosna, Panie sierzancie :))

Zycze duzo sloneczka tego na ''niebie'' i w sercu.Kazda okazja jest dobra do swietowania,ale nie musi oznacza bezwolnego podporzdkowania sie czemus lub komus.Madry czlowiek,to czlowiek wolny i szczesliwy,ktory nie jest uzalezniony od nikogo i niczego.Wiara,to jest problem,tego ktory wierzy,a w co wierzy,to juz kazdego wierzacgo jest prywatna sprawa.Ludzi trzeba szanowac nie za to,ze jest wyznawca jakiejs wiary,ale za to jakim jest czlowiekiem.
Szanujmy sie wzajemnie!

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Spragnieni wiosennej odnowy,
zgodnie z prawami przyrody
zaczniemy odnowę od głowy.
Aby jej nadać urody
twarze zwracamy ku słońcu
i blade podmarzłe nosy.
Dzieje się to w miesiącu
gdy nawołują się kosy
i kwitną forsycje.
Bo kwiecień kwieciem
się stroi, a wiosna
umacnia pozycję,
pozimowe blizny goi.
Oczy nabierają blasku
skłonne do łez i radości
szukają śladów na piasku
po zeszłorocznej miłości

Serdeczne życzenia dla Wiatrakowiczow wraz z rodzinami. Karina

„ukrajemy szyneczki, umaczamy w chrzanie; jakżeś dobrze uczynił, żeś zmartwychwstał, Panie”

:))))

Wszystkiego dobrego w te Święta Wielkanocne życzy redakcja portalu Roosendaal.co

Swieta,swieta i po swietach!!!Dla mnie najwspanialsze swieta od kilku lat!Nie bojmy sie pomagac Ludziom.To sie OPLACA W KAZDYM WYMIARZE!